جمعه, 24ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان میراث فرهنگی در هفته‌ای که گذشت - تفاوت ارگ بم و کاخ گلستان

یادمان

میراث فرهنگی در هفته‌ای که گذشت - تفاوت ارگ بم و کاخ گلستان

میراث فرهنگی این هفته چون به 5 دی ماه و سالگرد زلزله بم می‌رسید، بیشتر حواسش معطوف ارگ بم بود. ارگی که بعد از 10 سال مدیریت از ویرانه‌ای تمام، جانی دوباره گرفت. هرچند که ارگ بم توانست با تلاش کارشناسان از فهرست میراث در خطر خارج شود اما کاخ گلستان در پایتخت به دلیل مجوزهایی که در حریم آن داده شده، اکنون در آستانه خروج از فهرست میراث جهانی قرار دارد.

خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه میراث فرهنگی- با مجوز مدیرکل سابق میراث فرهنگی استان تهران، عرصه کاخ جهانی گلستان شکسته شد و هم اکنون ملکی در محل سرای افشار با ارتفاع 12 متر در حال مراحل بتون ریزی و سفت کاری است. هرچند که این مدیرکل در همان زمان این مسئله را تکذیب کرد اما ساخت و ساز سرای افشار همچنان ادامه دارد. به نظر می رسد به زودی کاخ گلستان هم به سرنوشت میدان نقش جهان اصفهان دچار می شود.
 
سرای افشار جزو بناهای ارزشمند شهر تهران به شمار می رود. بنایی که قدمتش به اواخر قاجار و اوایل پهلوی می رسد. این ملک در خیابان 15 خردادغربی، کوچه تکیه دولت، پلاک 51 قرار دارد. سرای افشار در محدوده ثبت شده عرصه کاخ جهانی گلستان و ارگ سلطنتی قرار دارد و بر اساس قوانین جاری میراث فرهنگی بناهای واقع در محدوده عرصه ثبت شده یک اثر، نباید مجوز بیش از 7 متر برای تخریب و نوسازی دریافت کنند.
 
مالک سرای افشار از دو سال پیش شروع به تخریب های جزئی، سپس تخریب کامل و گودبرداری در بنا کرد. گفته می شود، این اقدام با دریافت مجوز از اداره کل میراث فرهنگی استان تهران بوده است. حال این ملک در مراحل بتن ریزی سقف ها و سفت کاری است. به نظر می رسد که هنوز این امکان وجود دارد تا مجوز گذشته باطل و یک طبقه از این بنا کم شود. به طوریکه آسیبی به عرصه کاخ گلستان وارد نشود.
 
پیش از این تخریب سرای دلگشا و ساخت بنای بلندمرتبه ای بر جای آن، تهدیداتی را برای حریم کاخ گلستان بوجود اورده بود و اکنون ساخت و ساز با ارتفاع 12 متر در محل سابق سرای افشار و در فاصله چند 10 متری سرای دلگشا تهدید تازه ای برای حریم جهانی کاخ گلستان است.
 
10سال مدیریت تا ثبت جهانی
10سال از فاجعه بم گذشت. از ارگ بم جز تلی از خاک و آوار، تقریبا چیزی باقی نمانده بود. حالا اما ارگ جان دوباره‌ای گرفته است. مدیر پایگاه پیشین بم از آواربرداری‌های بم می‌گوید و مدیر فعلی پایگاه جهانی بم از مرمت‌ها و ایستایی آن. حالا مدیریت 10 ساله ارگ بم ادعا می‌کند که مردم می‌توانند با افتخار به دیدار رنج‌ها و خاطرات دژ سرپای این شهر بروند.
 
 امیرچخماق همچنان در قرق جگرکی‌ها و متکدی‌ها
مغازه‌های امیرچخماق همچنان در قرق جگرکی‌هاست. اگر امروز قائم مقام سازمان میراث فرهنگی از فروش جگر و مرغ در کاخ موزه‌ها گله می‌کند، سال‌هاست که خونابه جگرها به پای امیرچخماق ریخته می‌شود و مسئولان میراث فرهنگی یزد فکری به حال این بنای تاریخی نمی‌کنند. نه تنها جگرکی‌ها، متکدی‌ها هم همواره اطراف امیرچخماق پرسه می‌زنند. گسل‌های این بنای تیموری روز به روز بدتر می‌شوند. گردشگرانی که به یزد می‌آیند، دیگر تمایل چندانی برای ماندن در فضای امیرچخماق را ندارند.
 
 یزد را همه به میدان امیرچخماقش می‌‌شناسند. امیرچخماق اما سال‌هاست در قرق جگرکی‌ها و متکردی‌هاست. نه تنها معضل جگرکی‌ها به رغم هشدار کارشناسان و دوستداران میراث فرهنگی همچنان پابرجاست بلکه بدنه بنا هم روز به روز حالش بدتر می‌شود و هنوز مسئولان به فکر چاره‌ای جدی برای رفع معضلات مرمتی این بنا نیافتاده‌اند.
 
امیر ترقی‌نژاد، فعال حوزه میراث فرهنگی درباره حال روز امیرچخماق می‌گوید:« این روزها بی توجهی عمیق به برخی آثار تاریخی یزد، آن‌ها را در آستانه تخریب جدی قرار داده است. حال و روز امیرچخماق هم چنین است. روزهای خوبی را پشت سر نمی‌گذارد.»
 
او می‌گوید که در صورتی که این بی خیالی از سوی متولیان ادامه پیدا کند، دیگر نمی توان از یزد به عنوان یک شهر تاریخی نام برد و دیگر نمی‌توان به امیرچخماقش دل خوش داشت.
 
مجموعه امیرچخماق یزد یکی از مکان‌های پربازدید کننده گردشگری درکشور به شمار می رود. بنایی که سال‌هاست در قرق جگرهاست. دوستداران میراث فرهنگی بارها و بارها در طی این سال‌ها نسبت به وضعیت این بنا هشدار داده‌اند اما تا کنون تصمیمی درباره ساماندهی آن گرفته نشده است.
 
ترقی‌نژاد می‌گوید:سال‌های سال است که قرار است به جای جگرکی، بازارچه فرهنگی و صنایع دستی در این مجموعه راه اندازی شود؛ اما ان چیزی که امروز شاهد آن هستیم، تعرض های جدی کسبه به خصوص جگرکی هایی به امیرچخماق است.
 
 60 متر کف ساخته نشده با یک سال و نیم وقت داشته!
سه ضلع تشکیل دهنده پروژه عودلاجان ( کسبه، میراث فرهنگی و شهرداری) بار دیگر وعده دادند که فاز نخست ساماندهی بازارچه عودلاجان (البته به جز درها) تا بهمن امسال به اتمام می‌رسد؛ این در حالی است که یک سال و نیم پیش هم آن‌ها وعده داده بودند که این پروژه ظرف 25 ماه به اتمام می‌رسد. در فاز یک این ساماندهی به جز بدنه و جداره، 60 متر کف سازی هم به عهده شهرداری بوده که هنوز یک متر هم سنگ فرش نشده است. هنوز هم عودلاجان شب‌ها پاتوق معتادان است. شکاف‌های جدیدی هم بر طاق‌های تازه زده شده، دیده می‌شود.
 
طبق قرار هفته پیش مدیرکل میراث فرهنگی تهران این چهارشنبه صبحانه و بازدید در عودلاجان تهران برگزار شد. این قرار صبحانه باز هم در تیمچه اکبری بود. کمی پایین‌تر از خیابان حاجیان، جایی که فاز یک پروژه ساماندهی عودلاجان تعریف شده است. کارگران مشغول کار هستند. یک سال و نیم است که عودلاجان شاهد آمدن‌ها و نیامدن‌های کارگران در این راسته است. پروژه‌ای که مدیر سابق میراث فرهنگی تهران و نماینده کنونی سازمان از آن به عنوان پروژه منحصر به فرد یاد می‌کند هنوز یک متر از کف سازی آن پیش نرفته است. هنوز هم عودلاجان شب‌ها پاتوق معتادان است. تازه مشاهدات نشان می‌دهد که شکاف‌های جدیدی هم بر طاق‌های تازه زده شده، دارد پیدا می‌شود. برخی از جداره‌ها هم به دلیل حضور معتادان در شب های زمستان زیر طاق‌ها، دود زده شده است.
 
 
نماینده شهرداری، نماینده کسبه و نماینده میراث فرهنگی به شدت از روند کار راضی هستند. هرچند که فرهاد افشار، نماینده شهرداری در پاسخ به سوال خبرنگارchn مبنی بر اینکه چقدر کف سازی پیش رفته است، جواب صریحی نداد.
 
او گفت که کف سازی برای شهرداری کاری ندارد و مهم حس تعلقی است که مردم نسبت به این پروژه احساس کنند.
 
آخرین مشاهدات حاکی از آن است که بخش عمده‌ای از زیر ساخت‌های برق و آب و گاز در بخش فاز یک حل شده است. اما شهرداری که شهره به پیاده‌راه سازی است، چرا هنوز یک متر هم از کف سازی را پیش نبرده‌است؟
 
 سایه سنگین زباله‌ریزها بر گل افشان‌های گلستان
گل‌افشان‌ها خاص‌ترین و کهن‌ترین جاذبه گردشگری استان گلستان به دلیل بی‌توجهی مسئولان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و مدیران اداره کل محیط زیست استان گلستان و بی مهری مردم و بازدید‌کنندگان از این مجموعه در محاصره بی‌امان زباله ها و نخاله‌های پلاستیکی قرار گرفته است.
 
گل افشان‌ها خاص‌ترین و کهن‌ترین جاذبه گردشگری استان گلستان به دلیل بی‌توجهی مسئولان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و مدیران اداره کل محیط زیست استان گلستان و بی مهری مردم و بازدید کنندگان از این مجموعه در محاصره بی امان زباله ها و نخاله‌های پلاستیکی قرار گرفته‌است.
 
به نظر می‌رسد این شرایط خطرناک برای این منطقه‌های کهنه سال به زودی تغییر نخواهد کرد، چرا که هیچ یک از بخش‌ها مسولیت حفاظت و حراست از آن را بر عهده نمی‌گیرد و این وظیفه را به نهاد دیگری مربوط می‌دانند.
 
در بازدید خبرنگار CHN از سایت هایی که محل قرارگیری گل افشان ها در استان گلستان هستند، متاسفانه تلی از زباله و نخاله دیده می شود. به وی‍ژه در منطقه "آق قلا" و گل افشانی که در نزدیکی کارخانه ید و دریاچه صورتی رنگ نمک قرار دارد و گل افشان "اینچه" در نزدیکی تالاب اینچه که دارای ارزش‌های خاص زیست محیطی است.
"احمد تجری" معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گلستان در گفت و گویی با CHN می‌گوید: «متولی حراست از گل افشان ها منابع طبیعی است نه سازمان گردشگری و این مکان ها در مالکیت منابع طبیعی قرار دارد.»
 
اما "سید هاشم موسوی" دبیر کمیته فنی اداره کل منابع طبیعی نظر دیگری دارد: «مالکیت با تولیت دو مقوله جداست و گل افشان ها از جاذبه‌های گردشگری ثبت شده در استان گلستان به حساب می‌آیند. بنابراین حوزه اختیارات و دخل و تصرف و رسیدگی به آن مربوط به اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه