دوشنبه, 01ام آبان

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان از تخریب بافت تاریخی شیراز تا رژه سیم‌ها روی بازار

یادمان

از تخریب بافت تاریخی شیراز تا رژه سیم‌ها روی بازار

میراث‌فرهنگی در هفته‌ای که گذشت باز هم شاهد اخبار خوشایندی نبود. با اینکه تخریب‌ها در بافت تاریخی شیراز کنترل و مدیر دفتر استانداری فارس اعلام کرد که مسجد فال تخریب نمی‌شود و یک آب‌انبار هم در تهران کشف شد اما خودکشی سرایدار اداره میراث‌فرهنگی کاشان در خانه تاریخی بروجردی‌ها هفته‌ تلخی را رقم زد.

خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ قلب اقتصاد پایتخت در «بازار تهران» می‌تپد، قلبی که سال‌هاست پر از سیم‌ پیچ‌ها و برق‌کاری‌های ناقص است.دالان‌هایی پیچ در پیچ و کوچه‌های باریک و هزاران هزاران آدم که در میان مغازه‌های آن در هم می‌لولند. آدم‌هایی که هر لحظه با خطر برق‌گرفتگی رو به رو هستند و بارها و بارها احتمال آتش سوزی آن‌ها را تهدید کرده است.
 
امروز تصویری که از بازار تهران در ذهن مردم حک شده، ریزش برخی از دیوارها و طاق ها بر اثر گودبرداری‌های شبانه، گسترش آتش سوزی در انبارهایی که ایمنی ندارند است، تصاویری که نشان می‌دهد بازار تهران بیشتر بحران آفرین است تا سرنوشت ساز.
 
هرچند سازمان میراث فرهنگی باید ناظر اجرای پروژه های ساماندهی بازار تهران باشد، اما به نظر می‌رسد که چندان در این زمینه موفق نبوده است چراکه اقدامات مرمتی بازار تهران در سال‌های 90 و91 بلای جان آن شده است. شرکت پیمانکار شهرداری در برخی از دالان های بازار سقف زده و از مصالح غیرقابل اطمینان در اصول معماری استفاده کرده است. این در حالی است که حتی بیگانگان هم می‌دانند که بازار تهران سقف نداشته است.سر توماس هربرت، در سفرنامه خود در سال 1108 قمری (دوره صفویه) بازارهای تهران را فاقد سقف توصیف می‌کند. اما چرا باید سقف بازار تهران مانند بازارهای سنتی کاشان و تبریز مرمت شود؟
 
آستان شاهچراغ مسئول تخریب‌ بافت تاریخی شیراز نیست
 
بافت تاریخی شیراز در یک ماه اخیر دوبار مورد تخریب جدی قرار گرفت. یک ماه پیش تخریب‌کنندگان بافت تاریخی شیراز شبانه با بولدوزر و بیل‌های مکانیکی درحالی به بافت تاریخی شیراز هجوم بردند و تعدادی از بناهای دوره ایلخانی تا قاجاریه را به بهانه ایجاد معبر و راه دسترسی تخریب کردند که ساعت 2 و نیم بامداد پنجشنبه گذشته با قطع برق منطقه به محله اسکندری شیراز رفتند و یک خانه تاریخی ثبت ملی شده دیگر را با خاک یکسان کردند.
 
این درحالی است که «حجت‌الاسلام محسن اسماعیل‌پور»، رئیس حوزه تولیت آستان شاهچراغ در گفت و گو با خبرگزاری CHN به رد تمامی گفته‌های مسئولان میراث‌فرهنگی پرداخت و تاکید کرد که اگر میراث‌فرهنگی مستندی برای عاملان اصلی تخریب دارد ارائه دهد.
 
 

 رئیس حوزه تولیت آستان شاهچراغ با اظهار بی‌اطلاعی از تخریب‌های اخیر در محدوده شاهچراغ و بافت تاریخی شیراز گفت: «موضوع گفت و گوی بافت‌ تاریخی هیچ ارتباطی به حوزه تولیت آستان ندارد؛ گویی شما سوال مربوط به ایران خودرو را می‌خواهید از سایپا بپرسید».
 
به‌گفته حجت‌الاسلام اسماعیل‌پور، متولی طرح توسعه حرم شاهچراغ، مسکن و شهرسازی است و حرم مطهر شاهچراغ هیچ مسئولیتی نسبت به طرح توسعه و 57 هکتاری بافت تاریخی شیراز ندارد.
 
آب انبار قاجاری در تهران کشف شد
به دنبال کاوش مسجد جامع دولاب، گمانه زنی نیز در حریم آن از سوی باستان شناسان انجام شد که این گمانه منجر به کشف آب انباری قاجاری زیر آسفالت‌های کوچه‌ای در این محله قدیمی شد.
 
«قدیر افروند»، باستان شناس که کاوش این محوطه تاریخی را بر عهده دارد در مورد این کشف به CHN گفت: «برای اینکه دوره‌های تاریخی در محله دولاب را مورد بررسی قرار دهیم، گمانه‌ای در حریم مسجد تاریخی آن زدیم. این گمانه منجر به کشف آب انباری قاجاری شد.»
 
 

به گفته او، پس از ایام محرم، این محوطه خاکبرداری شده و این آب انبار مرمت می‌شود تا سندی دیگر بر تاریخی بودن محله دولاب برای نسل‌های آینده آن باقی بماند.
 
قیصریه اصفهان نه مادر دارد نه دایه
بیش از یک ربع قرن است بزرگترین بازار سرپوشیده ایران و نماد دوران پرشکوه تجارت صفوی به حال خود رها شده است. بازاری که روزگاری محل رفت وآمد تجار از سراسر جهان بود و سرا و تیمچه‌های آن مملو از مشتری، این روزها حتی در حد یک جاذبه توریستی جهانی هم نظر گردشگران داخلی و خارجی را به خود جلب نمی‌کند.
 
«غلامحسین چیت­ساززاده»، عضو هیات امنا و یکی از مالکین بازار قیصریه می­گوید: «آبان ماه سال 92 هیات امناء طی نامه­ای به شماره 37026/92/3 برای چندمین بار از شهرداری خواست تا در خصوص بهسازی و نوسازی کف بازار اقدام کند اما نتیجه پیگیری­ها تا دفتر شهردار اصفهان این بود که شهردار گفت: "اگر کسبه در تامین بخشی از هزینه نوسازی همکاری نکند شهرداری برای اجرای طرح اقدام نخواهد کرد."
 
 

نقل قولی که محمدرضا طیبیی معاون عمرانی شهرداری منطقه سه شهرداری اصفهان نیز 31 تیرماه سال جاری در پاسخ به این پرسش که شهرداری برای بهسازی کفپوش بازار چه برنامه­ای دارد؟ آن را تکرار کرد و گفت: «طبق برآورد برای بهسازی و نوسازی کف بازار حدود 470 میلیون تومان اعتبار پیش بینی شده است که باید مبلغ 170 میلیون تومان آن از سوی کسبه بازار تامین شود».
 
به گفته طیبیی در صورتی شهرداری اصفهان برای بهسازی و نوسازی کف سازی بازار اقدام می­کند که بخشی از هزینه آن توسط شهرداری، بخشی توسط کسبه بازار و بخشی از سوی سازمان میراث فرهنگی تامین شود.
 
مسجد تاریخی فال تخریب نمی‌شود
فال در انتظار قرعه‌ای است که مسئولان استانداری، میراث‌فرهنگی و خیرین منطقه برای تخریب و نجات مسجد می‌اندازند. خیرین منطقه با حمایت استانداری درحالی به گفته اهالی فال، بخش‌هایی از مسجد سفید را به‌ قصد ساخت مسجد جدید تخریب‌ و درهای آن را کنده‌اند که مدیر کل دفتر فنی استانداری فارس می‌گوید: «مسجد تاریخی فال تخریب نمی‌شود و هر گونه اتفاق و دخل و تصرفی در مسجد با استعلام از میراث‌فرهنگی استان صورت می‌گیرد».
 
«علیرضا صحرائیان» مدیر کل دفتر فنی استانداری فارس پس از پیگیری‌ از فرمانداری و اداره میراث‌فرهنگی استان فارس به CHN می‌گوید: «استانداری و هیچ دستگاه دیگری قرار نیست به تخریب مسجد فال بپردازند».
 
او می‌گوید: «خیرین منطقه فال می‌خواستند مسجدی را در راستای طرح توسعه و در مجاورت مسجد سفید فال احداث کنند و قصد تخریب این بنا را نداشتند».
 
او اما در پاسخ به این پرسش که درحال‌حاضر درهای مسجد سفید کنده شده و بخشی از بنا آسیب دیده، ضمن آنکه اگر قرار باشد مسجدی هم در مجاورت مسجد سفید ساخته شود باید با هماهنگی میراث‌فرهنگی و بدون تعرض به محوطه تاریخی که در زیر مسجد وجود دارد صورت بگیرد گفت: «مذاکرات صورت گرفته میان فرماندار و مدیریت میراث‌فرهنگی استان فارس نشان می‌دهد که هماهنگی خوبی میان نهادها وجود دارد و اگر خیرین قرار باشد در قالب طرح توسعه، مسجدی در مجاورت مسجد سفید احداث کنند باید همراه با نظارت کارشناسان میراث‌فرهنگی باشد.
 
به‌گفته صحرائیان، درحال‌حاضر مذاکرات میان دستگاه‌ها ادامه دارد و هر اتفاقی که قرار باشد بیفتد با نظارت و استعلام میراث‌فرهنگی انجام می‌گیرد.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه