دوشنبه, 01ام آبان

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان میراث فرهنگی در هفته‌ای که گذشت - از آمدن بهشتی به پژوهشگاه تا تشکیل پویش برای برج آزادی

یادمان

میراث فرهنگی در هفته‌ای که گذشت - از آمدن بهشتی به پژوهشگاه تا تشکیل پویش برای برج آزادی

میراث فرهنگی در هفته‌ای که گذشت - از آمدن بهشتی به پژوهشگاه تا تشکیل پویش برای برج آزادی

آمدن سید محمد بهشتی به پژوهشگاه میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی یکی از مهمترین خبرهای این هفته بود. خبری که با چالش‌های بسیار رو به رو شد. تشکیل پویش برای نجات برج آزادی یکی از رویدادهای مهم دیگری بود که این روزها پشت سر گذاشته شد.

خبرگزاری میراث فرهنگی – گروه میراث فرهنگی- این هفته میراث فرهنگی خبرهای بسیاری از سراسر ایران داشت. یکی از خبرها مربوط به اصفهان بود. دژ گووارت پس از گزارش اهالی روستای گورت و بازدید باستان شناسان اداره میراث فرهنگی در شرق اصفهان به عنوان یکی از آثار دوره ساسانی شناسایی شد. آثار و شواهد اندکی از اصفهان پیش از اسلام وجود دارد و حالا دژ گووارت مربوط به دوره ساسانی بازگوکننده بخشی از گذشته پیش از اسلام این شهر تاریخی است.
 
گووارت در ارتفاعات جنوبی کوهی به همین نام و در مجاورت روستای گورت در شرق اصفهان یافت شده است. گووارت دژ از سنگ، ملات گچ و ساروج ساخته شده و بخش هایی از آن دست نخورده مانده است. این دژ دارای 15 اتاق، آب انبار، تالار، برج نگهبانی و پلکان دسترسی است و در زمان ساسانیان کاربری ارتشی داشته و از آنجا کار پاسداری از شهر انجام می شده است.
 
 از دیدگاه باستان شناسان، "گوورات دژ" با "شاه دژ" هماهنگی و همکاری داشته‌اند که یکی در نیمروز و دیگری در خاور اسپهان، پاسگاه شهر بوده‌اند. برای پی بردن به دیرینگی ساخت دژ و دیگر کاربردهای آن و همچنین درج در فهرست یادمان های ملی، باید کاوش‌های باستان‌شناسی بیشتری در این دژ انجام شود.
 

نم در دیوارهای گنبد چار سوق

اما بشنوید از ساوه؛ نم آب‌های زیر بنای چارسوق ساوه جولان می‌دهد و هنوز خبری از مرمت نیست. قرار بود بودجه‌ای به مرمت فوری این بنا اختصاص پیدا کند، اما تاکنون خبری از آن بودجه هم نیست و روند خرابی‌های چارسوق با سرعت ادامه دارد.
 
یک سال و چند ماه پیش قرار بود بودجه‌ای برای مرمت فوری گنبد چارسوق ساوه اختصاص داده شود، اما هنوز خبری از این بودجه نیست. وضعیت بنای چارسوق و به خصوص دیوارهای آن که موزه مردم شناسی هم هست، هر روز بدتر می‌شود. سقف بنا وضعیت خوبی ندارد و آب باران از کنار پنجره‌ها به قسمت داخلی سقف بنا نفوذ کرده‌است. همچنین نم آب‌های زیر زمینی در دیوارهای بنا ریشه دوانده و هر روز تکه‌ای از دیوار را از بنا جدا می کند و زمین می‌زند.
 
آخرین مرمت گنبد چهارسوق در سال 88 انجام شده است. در جریان مرمت سال 88 مرمت گران سازمان میراث فرهنگی کانال‌های نای‌کش را برای جذب کامل رطوبت و نم احیا کردند.
 
 
قدمت گنبد چارسوق ساوه به دوره صفوی باز می گردد. این گنبد در 16 خرداد 1356 با شمارهٔ ثبت 1382 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای گنبد چارسوق در 28 مرداد 1386 به مناسب روز جهانی صنایع دستی به عنوان موزه مردم شناسی شهرستان ساوه مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. در این موزه اشیای همچون کتب خطی و دست‌نویس، انواع قفل‌های قدیمی، ظروف مسی و سفالی، سکه و اسناد خطی، سنگ قبرهایی مربوط به دوره قاجار به نمایش در آمده است.
 

سید محمد بهشتی به پژوهشگاه آمد

یکی از مهمترین خبرهای این هفته اما آمدن سید محمد بهشتی به پژوهشگاه بود. سید محمد بهشتی با اعلام این موضوع که سازمان میراث‌فرهنگی در میان تمامی دستگاه‌های دولت بیشترین صدمه را پشت سر گذاشته تاکید کرد: «سازمان میراث‌فرهنگی در میان تمام دستگاه‌های و نهادهای دولتی بیشترین آسیب را دید و در این میان پژوهشگاه میراث‌فرهنگی نه‌تنها متحمل بیشترین ضربات بود که در آسیب‌های وارده رتبه نخست را دارد».
 
به‌گزارش CHN، در این مراسم رییس جدید پژوهشگاه اعلام کرد:« در اوایل کار دولت یازدهم، سازمان میراث فرهنگی به یک فرد تصادف‌کرده تشبیه شد که وضعیت بسیار وخیمی دارد، اکنون پژوهشگاه را به‌ بخشی از بدن آن فرد تشبیه می‌کنم که قابل شناسایی نیست. بنابراین شاید حق این باشد که تا مدتی، توقع یک مدیریت و شرایط نرمال از پژوهشگاه را نداشته باشیم تا حالش بهتر شود».
 
بهشتی اعلام کرد: از 6 شهریور سال 76 که به این سازمان وارد شدم تا امروز، هیچ‌گاه فکر نکردم که از این سازمان رفته‌ام، هرچند در مواقعی، مورد غضب قرار گرفتم. بنابراین اکنون احساسم این نیست که به سازمان بازگشته‌ام. اگر محذورات قانونی جلیل گلشن نبود، رییس سازمان نیز ترجیح می‌داد، آقای گلشن - رییس پیشین پژوهشگاه -همچنان در سمت خود باقی بماند.
 
او گفت: من به‌عنوان یک محلل قانونی به پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی وارد شدم و تلاش می‌کنم این سهم را به‌خوبی ایفا کنم.
 
بهشتی همچنین نقش پژوهشگاه را در سازمان مانند نقش گندم در وزارت جهاد کشاورزی دانست و ادامه داد: این وزارتخانه زمانی که می‌خواهد کارنامه‌ی خود را به دولت ارائه کند، میزان تولید کل گندم در کشور را عملکرد خود می‌داند. در برخی موارد نیز وظیفه‌ی پژوهشگاه همین است. در حال‌حاضر من به کمک آقای گلشن آمدم و معقتدم او همچنان در پست خود پابرجا است.
 
 
کاوشگران در سواحل خلیج‌فارس

هرمزگان هم این هفته خالی از خبر نبود. مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان هرمزگان از تهیه طرح مطالعاتی نخستین اکوموزه کشور در قشم خبر داد و گفت: تاکنون 16 فصل کاوش‌ باستان‌شناسی در سواحل خلیج‌فارس و پس‌کرانه‌های آن انجام شده است.
 
عباس نوروزی مدیر اداره میراث فرهنگی استان هرمزگان گفت: انجام کاوش‌های باستان‌شناسی در خلیج‌فارس و پس‌کرانه‌های آن از برنامه‌های جدی این اداره کل است که تاکنون 16 فصل از آن توسط باستان‌شناسان انجام شده است.
 
وی با اشاره به راه‌اندازی موزه مردم‌شناسی- باستان‌شناسی خلیج‌فارس، افزود: بررسی و شناسایی پس‌کرانه‌های خلیج‌فارس و جزایر سه‌گانه ابوموسی در سالهای اخیر به طور جدی پیگیری شده است.
 
مدیرکل میراث فرهنگی استان هرمزگان تصریح کرد: در راستای جلوگیری از خروج اشیاء تاریخی، اداره کل میراث فرهنگی استان همکاری مستمر و هماهنگی با نیروهای نظامی و انتظامی استان داشته است.
 

اعزام کارشناسان میراث فرهنگی به کرمان

در این بین یکی از مهمترین اخبار اعزام کارشناسان میراث فرهنگی به کرمان بود. بافت‌ تاریخی کرمان در حالی طی یک ماه اخیر با بحران‌های جدی مواجه شده است که معاون میراث‌فرهنگی سازمان میراث‌فرهنگی از اعزام مدیر و کارشناسان دفتر بافت و محوطه‌های تاریخی سازمان میراث‌فرهنگی به استان کرمان خبر داد.
 
گودبرداری‌ به عمق 12 متر در حریم کاروانسرای وکیل و محدوده بازار از یک سو و توافق میراث‌فرهنگی با شهرداری برای تخریب 40 خانه در بافت قدیم کرمان سبب شد که معاون میراث‌فرهنگی، مدیر دفتر بافت‌ها و محوطه‌های تاریخی سازمان‌میراث‌فرهنگی را به‌همراه تعدادی کارشناس به استان کرمان اعزام کند.
 
«محمد حسن طالبیان» در رابطه با اتفاقات و تخریب‌های اخیری که در بافت تاریخی کرمان صورت گرفته و همچنین اعزام کارشناسان به این استان به خبرگزاری CHN گفت:« صبح روز پنج‌شنبه سیاوش صابری مدیر دفتر بافت‌های تاریخی سازمان به‌همراه چند کارشناس برای بررسی وضعیت بافت تاریخی به کرمان اعزام شدند».
 
معاون میراث‌فرهنگی گفت: درحال‌حاضر منتظر گزارش کارشناسان و نظر نهایی مدیر دفتر بافت‌های تاریخی پس از بررسی‌ها هستیم.
 
او تاکید کرد: «تمامی اقدامات برای جلوگیری از تخریب‌ بافت تاریخی، پس از اعلام نظر کارشناسان صورت می‌گیرد و اگر کارشناسان وضعیت این بافت را در معرض خطر اعلام کردند، فعالیت‌ها و ثبت اضطرای در اولویت قرار می‌گیرد.»
 
این درحالی است که بیش از یک ماه است توافقات میراث‌فرهنگی با دادستانی و شهرداری برای تخریب 40 خانه در بافت قدیم کرمان به انجام رسیده اما با این وجود هنوز هیچ اطلاعی از فهرست بناهای در معرض تخریب در دست نیست. این توافق سه جانبه میان دستگاه‌ها که سبب طرح سوالات و حتی شائبه‌های بسیاری میان کارشناسان و دوستداران میراث‌فرهنگی شده اکنون زمینه‌ساز بحران جدی در بافت تاریخی کرمان شده است. چراکه هم‌اکنون تعداد بسیاری خانه تخریب شده که عامل اصلی این خانه‌ها مشخص نیست.
 

ماندگاری خانه علیزاده در فهرست میراث فرهنگی 

خبر خوب دیگری از تهران؛دیوان عدالت اداری به نفع خانه‌ علیزاده مبنی بر حفظ حریم و باقی ماندن این اثر تاریخی در فهرست ملی کشور رأی صادر کرد. این در حالی است که چندی پیش همسایه این خانه، برای خارج شدن این اثر تاریخی از ثبت به دیوان عدالت اداری شکایت کرده بود.
 
همسایه خانه علیزاده در سال 90 برای از ثبت خارج شدن این اثر تاریخی به دیوان عدالت اداری شکایت کرد و دیوان نیز با صدور حکمی این شکایت را باطل کرد و رأی به حفظ حریم این خانه و باقی ماندن در فهرست آثار ملی کشور داد.
 
بر اساس حکم دیوان عدالت اداری، این همسایه هیچ سمتی در رابطه با این خانه تاریخی ندارد به همین دلیل شکایت آن بی مورد و باطل است. و امروز دیوان عدالت اداری حکم باقی ماندن خانه‌‌ تاریخی علیزاده در فهرست آثار ملی کشور را ابلاغ کرد.
 
 به گفته وکیل مالک خانه‌ تاریخی علیزاده، دیوان عدالت اداری و رسانه‌ها حمایت‌های ویژه‌ای برای حفظ این اثر تاریخی در فهرست آثار ملی کشور داشتند و از این جهت اقدام رسانه‌ها قابل تقدیر است.
 
خانه‌ی تاریخی علیزاده 35 سال قدمت دارد و دارای ارزش معماری بوده به همین دلیل در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. این خانه‌ تاریخی با معماری بی نظیر برگرفته از احجام هندسی در مساحت 692 متر مربع با زیر بنای 986 متر مربع در 5 طبقه ساخته شده است.

 

تشکیل پویش (کمپین) حمایت از «برج آزادی»

جمعی از دوستداران میراث فرهنگی و فعالان رسانه‌ای با تشکیل پویشی خواستار رسیدگی به وضعیت برج و میدان آزادی شدند. در بیانیه این پویش از مسئولان خواسته شده نسبت به مرمت برج و همچنین خالی‌کردن حلقه اصلی میدان آزادی از خودرو اقدام کنند و در نهایت مدیریت یکپارچه و منسجمی برای حفاظت و نگهداری از این بنای ارزشمند تشکیل شود.
 
در این بیانیه که به امضای جمعی از دوستداران میراث فرهنگی رسیده، آمده است: «برج آزادی به عنوان نمادی از پایتخت کشور و اثری شناخته شده در عرصه جهانی، این روزها نیازمند توجه بیشتری است چرا که گذر زمان آسیب‌های جدی‌ای بر پیکر این سازه به یادماندنی وارد کرده و برخی مرمت‌های گذشته نیز نتوانسته است به قدر کفایت از آسیب‌های بعدی جلوگیری کند».
 
نویسندگان این بیانیه با ابراز نگرانی از نبود فضاهای عمومی در سطح شهر تهران نوشته‌اند: «شهروندان کلان شهرهای امروزی همچون تهران، نیازمند وجود فضاهایی برای دوری از تلاطم‌های اجتماعی گوناگون‌اند که متاسفانه در بیشتر موارد از کمبود چنین مکان‌هایی رنج می‌برند و از سوی دیگر در گیر و دار تکاپوهای روزمره به سادگی از کنار بناهای ارزشمند شهر عبور می‌کنند».
 
در ادامه این بیانیه آمده است: «میدان آزادی با سازه منحصر به فرد و عرصه گسترده‌ای که دارد می‌تواند به مکانی برای تامل و تاثیرگذاری بیشتر فرهنگی بدل شود اما در شرایط فعلی با توجه به مشکلاتی همچون دسترسی نامناسب، نفوذ آب به قسمت‌هایی از آن، تبدیل شدن این محوطه به فلکه‌ای بزرگ و پر رفت و آمد برای خودروها نگرانی‌هایی برای فعالان میراث فرهنگی ایجاد شده است

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه