چهارشنبه, 26ام مهر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان از فاجعه سیمره تا افشای آمار میراث‌فرهنگی‌ توسط رییس جدیدسازمان

یادمان

از فاجعه سیمره تا افشای آمار میراث‌فرهنگی‌ توسط رییس جدیدسازمان

در هفته‌ای که گذشت میراث‌فرهنگی باز هم فجایع و اتفاقات ناگواری را تجربه کرد. مهمترین محوطه‌‌های باستانی سیمره در حالی در حوزه آبگیری سد سیمره به زیر آب رفتند که رییس سازمان میراث‌فرهنگی در نشست فعالان میراث‌فرهنگی به آماری اشاره کرد که نشان از کوتاهی و کم‌کاری مسئولان میراث‌فرهنگی در طول ۸۳ سال فعالیت دارد.

خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ رییس سازمان میراث فرهنگی کشور در جمع تعداد زیادی از انجمن های مردم نهاد، نمایندگان مجلس و کارشناسان اعلام کرد، در ایران بیش از یک میلیون محوطه و بنای تاریخی وجود دارد که سازمان میراث فرهنگی در طول 83سال تنها توانسته کمتر از 32هزار اثر و محوطه را شناسایی و ثبت کند و از این تعداد کمتر از10 هزار اثر را به صورت نیمه کاره مرمت کرده است.
 
به اعتقاد سلطانی فر، آمار ارائه شده نشان می دهد که نوع مدیریت و رویکردی که تاکنون وجود داشته اشتباه و مبتنی بر توان و اعتبارات دولتی بوده است. و این مشکل حل نخواهد شد مگر آنکه به سمت استفاده جدی از توان مردمی و بخش های خصوصی گرایش پیدا کنیم.
 
آبگیری سد سیمره بدون اندیشه حفاظتی و جابجایی آثار باستانی بود
 
با صدور مجوز آبگیری سد سیمره در سال 1390، بخشی از محوطه‌های باستانی پشت سد از جمله محوطه باستانی برزقواله به زیر آب رفت. رئیس پژوهشکده باستان‌شناسی این اتفاق را یک فاجعه باستان‌شناسی می‌نامد.
 
«حمیده‌ چوبک»، رییس پژوهشکده باستان‌شناسی  در گفت و گو با خبرگزاری CHN با اشاره به مجوز آبگیری سد سیمره گفت: «همانگونه که می‌دانید هنوز دوماه نیست که به عنوان مسئول پژوهشکده مشغول به فعالیت هستم، و متاسفانه به علت شرائط نامناسب سازمان، درسال 1390 مجوز آبگیری به سد سیمره داده شد، که این امر بدون اندیشه حفاظت وجابه جائی آثار بود وتنها کاوش‌های محدود و بدون نتیجه وناتمام اتفاق افتاد‌، وبا این تصمیم‌گیری به زیرآب رفتن مهمترین آثار ومیراث باستانی ایران از جمله محوطه باستانی برزقواله ازدوره ساسانی یک فاجعه برای باستانشناسی ایران بود.»
 
 

وی در ادامه گفت: «اگر تفکرحفاظتی در این محوطه‌های باستانی لحاظ می‌شد حداقل این اطمینان وجود داشت که آثار زیر آب محفوظ می‌ماند، یا نسبت به حفاظت وجابه جائی آثار اقدام می شد. اما با مجوز آبگیری بدون شناسایی و بررسی آثار داده شده و بسیاری از محوطه‌های باستانی از جمله برزقاوله صدمه دیده است‌.»
 
تهدید کاخ گلستان نتیجه پیگیری نکردن سازمان میراث فرهنگی است
 
تخریب «سرای دلشگا» و ساخت یک برج در مقابل کاخ گلستان از مدت‌ها قبل نگرانی‌های بسیاری ایجاد کرده است. در صورت تجاوز به حریم کاخ گلستان امکان خارج شدن این کاخ از فهرست آثار ثبت شده جهانی وجود دارد.
 
«احمد حکیمی‌پور»، در جلسه امروز شورای شهر به همین موضوع اشاره کرد و نگرانی‌اش از به خطر افتادن حریم کاخ گلستان را با همکاران‌اش در شورای شهر در میان گذاشت. به گفته او «کاخ گلستان در معرض تهدید است و باید هرچه سریع‌تر فکری برای آن بشود».
 
 

رئیس کمیته میراث فرهنگی شورای شهر «حفظ بافت تاریخی و بناهای میراثی» را لازم دانست و گفت: کاخ گلستان به دلیل اشتباه‌هایی که درباره ساخت و ساز در اطراف آن در حال انجام است، در معرض تهدید قرار گرفته است.
 
درخواست راه‌اندازی ستاد ویژه در 12 استان برای ثبت جهانی بادگیرها
 
پس از ثبت ملی فناوری بادگیرهای ایران در بهمن ماه سال 1391 در هفتمین نشست سراسری شورای سیاستگذاری ثبت آثار ناملموس (معنوی) کشور با همکاری سازمان میراث فرهنگی و بنیاد بادگیرها از سازمان‌های مردم نهاد، نشستی برای هم‌اندیشی ثبت جهانی فناوری بادگیرهای ایران در آکادمی ورزشهای پهلوانی در تاریخ 12 اسفند ماه امسال برگزار شد.
 
کلنگ شهرداری اصفهان سر از مدرسه «قصه های مجید» درآورد
 
مدرسه اتحاد که به ثبت ملی هم رسیده، سال‌هاست به حال خود رها شده. با بارندگی های اخیر اصفهان آسیب های بیشتری گریبان گیر مدرسه شد تا جایی که شهرداری منطقه 3 شبانه به بهانه رفع خطر، قصد تخریب بخش هایی از مدرسه را کرد. سازمان میراث اما چند روزی است متوجه وضعیت این مدرسه شده است. با توافقی که صورت گرفته،سازمان نوسازی و تجهیز مدارس اصفهان با نظارت سازمان میراث فرهنگی در حال مرمت اضطراری بخش شرقی مدرسه هستند.
 
 

بخش‌هایی از مجموعه تلوزیونی خاطره انگیز «قصه‌های مجید» در مدرسه اتحاد فیلمبرداری شده است. حالا مجید بزرگ شده و امسال عضوی از شورای شهر اصفهان است. شورایی که قرار است بر شهرداری و آنچه در این شهر می گذرد و بر سر آن می رود بیشتر نظارت کند، اما به نظر می‌رسد که این مدرسه چندان هم مورد نظارت نیست. شاید برای همین هم است که شهرداری در هفته های گذشته به بهانه رفع خطر ویرانی از این مدرسه،سودای ساخت پارکینگ را در سر می پروراند.
 
ایوان شرقی مدرسه اتحاد پیشتر دچار فرسودگی شده و حالا سالهاست که بدون استفاده مانده است. بارش برف و باران امسال سبب آسیب های بیشتر به مدرسه اتحاد شده است.
 
روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی می گوید سازمانش از طریق منابع مردمی از شرایط مدرسه مطلع شده و با استقرار یگان حفاظت در مدرسه، از تخریب جلوگیری کند.
 
مالک سرای عجم به میراث‌فرهنگی اجازه مرمت نمی‌دهد!
 
سرای عجم اهواز درحالی به‌دلیل بارش نزولات جوی در طی ماه‌های اخیر و البته عدم رسیدگی از سوی مالک در سالهای اخیر در شرایط اسفناکی به‌سر می‌برد که متولیان میراث‌فرهنگی خوزستان با تخصیص بودجه 70 میلیونی مرمت اضطرارای این بنای تاریخی را در دستور کار قرار دادند. با این وجود فعالان میراث‌فرهنگی خوزستان خبر داده‌اند که مالک سرای عجم با بستن در بنا از ورود مرمتگران و کارشناسان میراث‌فرهنگی ممانعت کرده است.
 
 

«مجتبی‌گهستونی» فعال میراث‌فرهنگی و دبیر انجمن تاریانا در رابطه با همکاری نکردن مالک سرای عجم می‌گوید: درحال‌حاضر مالک سرای عجم که پیشتر بالکن مهدیان را تخریب کرد مانع از اقدامات مرمتی میراث‌فرهنگی شده است. هر چند که این موضوع به واحد حقوقی میراث‌فرهنگی ارجاع شده است و انجمن‌های دوستداران میراث‌فرهنگی اهواز طی نامه‌ای از مدیر کل میراث‌فرهنگی درخواست کرده‌اند که برای مرمت سرای عجم تمام توان خود را به‌کار برد اما مالک به‌هیچ وجه همکاری نمی‌کند و اصرار دارد که این بنای تاریخی که بخشی از شناسنامه اهواز محسوب می‌شود را تخریب کند.
 
خانه مشکی هم به‌خاک سیاه نشست
 
قصه خانه مشکی با آن اتاق عروسی که در طبقه فوقانی قرار گرفته، حالا دیگر برای اهالی محله شیخ‌الاسلام اصفهان خاطره‌ای تلخ و آشناست.‌ خانه‌ای که با تمام اتفاقات و حکایات تلخ و شیرینی که از دوره صفویه به‌همراه دارد مثل 10‌ها و صدها خانه‌ تاریخی می‌رود تا به‌زباله‌دانی تاریخ بپیوندد.
 
«مهدی فقیهی» پژوهشگر بافت تاریخی اصفهان و یکی از فعالان میراث‌فرهنگی است که اعتقاد دارد، خانه‌های تاریخی اصفهان سرنوشت روشنی ندارند و یکی پس از دیگری درحال نابودی‌اند.
 
 

او اما در رابطه با وضعیت خانه مشکی که یکی از بناهای ارزشمند اصفهان محسوب می‌شود و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده به خبرگزاری میراث‌فرهنگی می‌گوید: خانه مشکی از دو بخش تشکیل شده که یک بخش آن مربوط به دوره صفویه می‌شود و بخشی دیگر که دارای معماری قاجاری است.
 
راه‌اندازی طولانی‌ترین راپل کشور بر محوطه‌ باستانی کوهساران
 
طولانی ترین راپل هوایی کشور درحالی در پارک کوهساران کوی منبع آب اهواز به بهره برداری رسید که این راپل بر محوطه‌ باستانی کوهساران راه‌اندازی شده است. در این محوطه باستانی که بیش از 100استودان و گوردخمه کشف شده است گوردخمه‌هایی که گفته می‌شود متعلق به دوره اشکانی است اما به‌طور اتفاقی توسط یکی از فعالان میراث‌فرهنگی خوزستان یافت شده است.
 
بااین وجود شهرداری طی سه مرحله به این محوطه باستانی دست‌اندازی کرده است. آخرین اقدام این ارگان شهری خاکبرداری از محوطه،ایجاد فضای سبز و گودبرداری و ساخت ترن هوایی گزارش شد.
 
«مجتبی‌ گهستونی» فعال‌میراث‌فرهنگی و دبیر انجمن تاریانا می‌گوید: عمده ‌تخریب‌ها و تعرض‌هایی که توسط شهرداری صورت می‌گیرد در بخش جنوبی محوطه کوهساران اتفاق افتاده که این بخش نیز شامل گوردخمه، گورهای سنگی و پلکان می‌شود.
 
تکلیف خانه جلال و سیمین تا عید روشن می‌شود؟
 
رای نهایی درباره خانه سیمین دانشور تا دو هفته دیگر اعلام می‌شود. این را علی خلاقی، همسر دختر خوانده سیمین دانشور با اشاره به حضور در دادگاه تجدید نظر و دیدار با قاضی این دادگاه، اعلام کرد که مسئولان دادگاه قول داده‌اند تا کمتر از دو هفته دیگر، رای نهایی درباره خانه سیمین دانشور اعلام شود و در صورت تایید حکم اولیه دادگاه، لیلی ریاحی تا اردیبهشت ماه 93 خانه فرهنگی سیمین و جلال را راه اندازی می کند.
 
حالا در آستانه سومین سال بدون سیمین، همسر لیلی ریاحی در گفتگو با CHN اعلام می کند که به زودی دادگاه تجدید نظر رای خود را اعلام خواهد کرد: «در دیداری که با آقای اصلان پور، رئیس شعبه 55 دادگاه تجدیدنظر داشتم ایشان به من گفتند که احتمالا تا دو هفته دیگر رای نهایی دادگاه درباره خانه سیمین دانشور و جلال آل احمد اعلام خواهد».
 
 

او با اشاره به این که در حکم اولیه دادگاه، رای به نفع خانم ریاحی صادر شده اضافه می کند: «بر این اساس، اگر حکم اولیه مورد تایید دادگاه تجدید نظر قرار گرفته باشد، خانه در اختیار لیلی ریاحی قرار خواهد گرفت و برنامه قطعی این است که این خانه بدل شود به خانه فرهنگی و هنری سیمین و جلال».
 
در وصیت نامه سیمین دانشور که مبنای دادگاه پرونده خانه سیمین نیز بوده، ثلث اموال و حق انتشار آثار سیمین دانشور در اختیار لیلی ریاحی قرار گرفته اما با درخواست بررسی صحت خط این وصیت نامه از سوی ویکتوریا دانشور، روند حل و فصل پرونده این خانه تاریخی بیش از دو سال طول کشیده است.
 
اهمال سازمان میراث فرهنگی، کاخ فرح آباد را به باد داد
 
آخرین قدم برای نابودی کاخ مروارید برداشته شده و نهاد غیر دولتی که 6 سال پیش این کاخ تاریخی را تنها به قیمت 7 میلیارد تومان از بنیاد مستضعان خرید، حالا قصد دارد در اطراف آن ساخت و ساز کند. با این اقدام قرار است 7 هزار واحد مسکونی در اطراف کاخ مروارید ساخته شود. اقدامی که به گفته یک حقوقدان ناشی از اهمال سازمان میراث فرهنگی در تملک قانونی این کاخ تاریخی است.
 
حاج محمود عطار نیز در تایید این موضوع می گوید: «متاسفانه همان طور که در این ماجرا شاهد هستیم، سازمان‌های دولتی متولی خدمات عمومی، نظیر شهرداری، سازمان میراث فرهنگی و حتی سازمان جنگلبانی در مواجهه با املاک و اراضی مورد نیاز طرح‌های مصوب خود، اقدام به موقعی در جهت تملک این اراضی و تثبیت طرح خدماتی خود به عمل نمی‌آورند. به عنوان نمونه اگر سازمان میراث فرهنگی، مصوب کرده که کاخ فرح آباد یا کاخ سعدآباد یا سایر اماکن باستانی و فرهنگی کشوراز مصادیق میراث فرهنگی و تاریخی برای کشور و نسل های آینده به حساب می‌آیند، به طور قانونی باید در مهلت مقرر، نسبت به تملک و خریداری این اراضی از مالکین آن - اعم از این که مالک، نهادهای انقلابی یا اشخاص حقیقی و حقوقی و خصوصی باشد - اقدام کند چرا که در غیر این صورت، نمی‌تواند به بهانه قرار داشتن ملک یا زمین در طرح مصوب دولتی، مالک را از بهره‌برداری و انتفاع از ملک خود، شرعا و قانونا محروم سازد.»

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه