جمعه, 01ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی زیست بوم ظهور پدیده بیابان در چهارمحال و بختیاری - افت شدید آب در 11 دشت

زیست بوم

ظهور پدیده بیابان در چهارمحال و بختیاری - افت شدید آب در 11 دشت

خبرگزاری مهر: برداشتهای بی رویه از منابع آبهای زیرزمینی در سالهای اخیر سبب شده تا مردمان چهارمحال و بختیاری هم نشانه های فرونشست زمین و بیابان زایی را در اغلب دشتهای این دیار شاهد باشند.

به گزارش خبرنگار مهر، فرونشست زمین و بیابان زایی پدیده فاجعه باری که هرگز بدبین ترین مردم چهارمحال و بختیاری نمی توانستند تا چهار دهه پیش تر برای دشت های حاصلخیز چهارمحال و بختیاری تصور کنند.

منطقه چهارمحال و بختیاری در طول تاریخ همواره به عنوان سرزمین آبها شهرت داشته و با میانگین بارش حدود ۷۰۰ میلی متر، که نزدیک به میانگین جهانی است، به عنوان یکی از مهمترین منابع آبی زاگرس و کشور مطرح بوده وهمین فراوانی آب در منابع آبی زیرزمینی، چشمه های جوشان و رودخانه های خروشان بوده که به یاد همگان می انداخت که بخت با مردمان این دیار یار بوده که آنها را در چنین بهشت مستانه‌ای مأوا داده است.
 
در دهه های اخیر با افزایش جمعیت، توسعه کشاورزی و ورود ماشین آلات کشاورزی در کنار ویژگی های کوهستانی، اقلیمی و پراکنش مکانی نامناسب بارش های منطقه باعث شد تا بیش از ۸۰ درصد از مصارف آب مردمان دیار چهارمحال و بختیاری، وابسته به منابع آب های زیرزمینی شود و روند افزایش تعداد چاه های مجاز و غیرمجاز کشاورزی به شکل نگران کننده ای شدت یافت، به طوری که سالانه در 11 دشت کشاورزی آن، حدود ۶۰۰ میلیون متر مکعب آب بوسیله سه هزار و 600چاه و ۴۸۰ رشته قنات از ذخایر زیرزمینی بیرون کشیده شد.
 
فعال محیط زیست و منابع طبیعی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: مردم چهارمحال و بختیاری چند برابر میانگین ملی، ریزش های آسمانی را دریافت می کنند اما حدود ۹۰ درصد از این آب های قابل استحصال به صورت روان آب و یا چشمه های بزرگ از طریق سرشاخه های زاینده رود، دز و کارون بزرگ از منطقه خارج شده و حیات و طراوت استان های خوزستان و اصفهان را مدیون همین برکت های آسمانی خود می سازندو این همان حقیقت تلخ داستان است که این سال ها مردمان چهارمحال و بختیاری در حال خرج پس اندازها هستند.
 

 
تالاب گندمان
 
هومان خاکپور ادامه داد: عدم برنامه ریزی و نبود مدیریت مناسب و درخور سالهای گذشته برای بهره برداری از آب های سطحی و همچنین افزایش نیازها و گسترش چشمگیر زمین های کشاورزی، علت اصلی افزایش برداشت های مضاعف و بی رویه از منابع آبی زیرزمینی این منطقه شد.
 
وی تاکید کرد: این برداشت های بی رویه و غیراصولی تا جائی ادامه پیدا کرد که دیگر میزان تغذیه آبخوان ها و منابع زیرزمینی از طریق نفوذ نزولات جوی، جوابگوی آن برداشتها نبوده و هر ساله سطح آب های زیرزمینی با افت شدیدتری مواجه و نهایتا دشت های خشک منطقه با خطر جدی فرونشست زمین مواجه شده است.
 
وی ادامه داد:  چرای بی رویه دام و حضور تقریبا شش برابر دام در مراتع، بوته کنی، شخم و شیار و تبدیل مراتع به دیم زارهای کم بازده، تخریب جنگل ها از طریق زراعت در زیر اشکوب درختان، قطع درختان برای تأمین سوخت و تولید زغال و همین طور تخریب پوشش گیاهی از طریق اجرای نادرست و غیر اصولی پروژه های عمرانی سبب تشدید روند نابودی پوشش گیاهی، منابع آبی زیرزمینی و شنیده شدن زنگ ظهور پدیده بیابان زایی در منطقه شده است.
 
خاکپور تصریح کرد: در حال حاضر تمامی ۱۱ آبخوان بزرگ (دشت) در چهارمحال و بختیاری با افت شدید سطح آب زیر زمینی و  کسری سالانه حدود ۱۸۰ میلیون مترمکعبی مواجه وچهار آبخوان پر اهمیت بروجن، سفیددشت، جوانمردی و شهرکرد ممنوعه بحرانی اعلام شده اند.
 

 
امسال همزمان با آئین های بزرگداشت روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و کاهش اثرات خشکسالی (17 ژوئن)؛ برای نخستین بار همایشی یک روزه به همت جوانان پرتلاش انجمن زیست محیطی تسنیم و با همکاری و حمایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان و برخی ادارات و نهادهای مرتبط، در تاریخ 28 خردادماه، ساعت 9 تا 12 ظهر در محل فرهنگ سرای شهر بروجن برگزار خواهد شد.
 
در این همایش یک روزه متخصصین و اساتید حوزه بیابان و منابع طبیعی کشور همچون محمد درویش پژوهشگر برجسته بخش بیابان مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، عطاالله ابراهیمی مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان و حسین صمدی رئیس مرکز منابع آب دانشگاه شهرکرد به روند نگران کننده تخریب پوشش گیاهی، فرسایش خاک، افت سطح آب های زیر زمینی، فرو نشست زمین و خطر وقوع پدیده فاجعه بار بیابان زایی در بام ایران خواهند پرداخت.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه