جمعه, 01ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی زیست بوم خطر بیخ گوش منحصربه‌فردترین گنبد نمکی ایران

زیست بوم

خطر بیخ گوش منحصربه‌فردترین گنبد نمکی ایران

جاده‌سازی این‌بار یقه‌ی منحصربه‌فردترین گنبد نمکی ایران را گرفته است و اگر کسی جلوی آن را نگیرد‌، ایران سهمش را برای ثبت جهانی این گنبد در یونسکو از دست می‌دهد.

به گزارش خبرنگار سرویس گردشگری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، گنبد نمکی «کُنارسیاه» در 90 کیلومتری جنوب شرقی شیراز و 20 کیلومتری جنوب غربی شهرستان فیروزآباد قرار دارد. به اعتقاد کارشناسان کارست و گنبدهای نمکی جهان‌، از میان 120 گنبد نمکی که در جنوب ایران وجود دارد، کنارسیاه ‌قابلیت بیشتری برای ثبت در یونسکو دارد؛ ‌اما حالا مدتی است در این منطقه عملیات ساخت جاده‌ی فیروزآباد ـ فراشبند آغاز شده است که دقیقا از میان این گنبد نمکی عبور می‌کند.

جواد نظام‌دوست – رییس هیأت مدیره‌ی انجمن غارنوردان و غارشناسان ایران - با اشاره به ضرورت حفاظت از این اثر طبیعی به خبرنگار ایسنا گفت: ما به شرطی می‌توانیم کنارسیاه را ثبت جهانی کنیم که مسائل زیست‌محیطی و حفاظتی آن رعایت شود.

دکتر مهدی زارعی ـ استاد دانشگاه شیراز ـ که پیگیر موضوع ثبت کنارسیاه در یونسکو است درباره‌ی اوضاع این گنبد نمکی به خبرنگار ایسنا ‌توضیح داد: ثبت جهانی این گنبد را پروفسور «پل ویلیامز» از اساتید برجسته‌ی کارست در دنیا و مشاور اتحادیه‌ی بین‌المللی حفاظت از طبیعت، در سفر اخیرش به فیروزآباد فارس و پس از دیدن تعدادی از گنبدهای نمکی جنوب ایران، به دانشگاه شیراز پیشنهاد داد، ‌چون به اعتقاد او، ‌کنارسیاه در میان گنبدهای نمکی ایران، ‌منحصربه‌فردتر است.

او ادامه داد: فقط تعدادی از کشورها،‌ کوه نمکی دارند که آن‌ها هم کوچکند. اردن،‌ اسپانیا و فلسطین اشغالی از جمله‌ی این کشورها هستند و اتفاقا هیچ‌کدام گنبد نمکی به ارتفاع و بزرگی کنارسیاه ندارند.

این استاد گروه آب‌شناسی در گروه زمین‌شناسی دانشگاه شیراز یادآوری کرد: جنوب ایران بیش از 100 گنبد نمکی دارد و مشتقان زیادی مانند دانشمندان، محققان و گردشگران تمایل دارند این گنبدها را که به جای سنگ، از نمک تشکیل شده‌اند، ‌ببینند. بنابراین ثبت و محافظت از این گنبد در توسعه‌ی گردشگری منطقه و حتا کشور تأثیر زیادی دارد.

زارعی بیان کرد: پروفسور ویلیامز در سفری که به‌تازگی به فیروزآباد داشت، اعلام کرد که یونسکو قصد دارد پنج گنبد نمکی جهان را ثبت کند. بنابراین پیشنهاد ثبت گنبد نمکی کنارسیاه را به ما (دانشگاه شیراز) داد. حالا دانشگاه شیراز با همکاری سازمان زمین‌شناسی در حال پیگیری این موضوع است.

وی اظهار کرد: برای ثبت جهانی آثار لازم است یکی از سازمان‌های دولتی برای طی کردن روال‌ کارها وارد عمل شود که انتخاب سازمان زمین‌شناسی به پیشنهاد پروفسور عزت‌الله رییسی ـ پیشکسوت هیدروژئولوژی و استاد دانشگاه شیرازـ انجام شد. ‌مذاکرات اولیه نیز با این سازمان انجام شده و آن‌ها هم قول‌هایی داده‌اند؛ ‌ولی هنوز نتیجه‌ی قطعی اعلام نشده است. البته سازمان میراث فرهنگی و گردشگری هم می‌تواند خیلی کمک کند و در این زمینه همکاری داشته باشد.

او در ادامه به جاده‌سازی در این گنبد اشاره کرد و گفت: یکی از معیارهای یونسکو برای ثبت جهانی، بکر بودن آثار طبیعی است‌؛ ولی وقتی ما پیگیر اقدامات لازم برای ثبت جهانی این گنبد نمکی بودیم، متوجه‌ی ساخت جاده‌ی فیروزآباد – فراشبند شدیم که در حال عبور از میان این گنبد نمکی است و لطمه‌ی زیادی به ثبت جهانی این اثر می‌زند.

زارعی به آسیب‌های واردشده به بخش‌هایی از این گنبد به‌دلیل جاده‌سازی اشاره کرد و افزود: اگر مسیر این جاده تغییر کند می‌توان اصلاحاتی را در طرح ثبت جهانی این اثر انجام داد و موضوع را پیگیری کرد. این گنبد یک پدیده‌ی نادر به‌شمار می‌آید و اگر ثبت جهانی و معرفی شود قطعا گردشگران زیادی برای دیدن آن می‌آیند و مردم منطقه از این جریان سود می‌برند.

وی بیان کرد: شاید اگر این جاده چند کیلومتر طولانی‌تر شود، ما در مقابل خسارت‌هایی که جاده‌سازی وارد می‌کند، ‌چندان متضرر نشویم.

او تأکید کرد: ساخت این جاده علاوه بر این‌که موجب می‌شود کنارسیاه ثبت جهانی نشود، خطر جانی و مالی هم به‌دنبال خواهد داشت، چون معمولا نمک، انحلال پیدا می‌کند و گودال‌هایی در زمین‌های نمکی به‌صورت ناگهانی ایجاد می‌شود که اگر مطالعات دقیقی درباره‌ی جاده‌سازی روی این گنبد نمکی انجام نشده باشد، خطرات جبران‌ناپذیری از نظر مالی و جانی وارد می‌شود.

این استاد دانشگاه در پاسخ به این پرسش که آیا در حال حاضر فیروزآباد ـ فراشبند جاده‌ی دیگری ندارد؟ اظهار کرد: جاده‌ای قدیمی وجود دارد که البته پرگردنه است و برای این‌که مسیر دسترسی را کوتاه‌تر کنند و بهبود ببخشند، این جاده را می‌سازند؛ ‌ولی می‌توان برای کاهش آسیب‌های احتمالی و خسارت به این اثر طبیعی، به‌گونه‌ای دیگر عمل کرد.

او درباره‌ی آسیب‌های ناشی از سفر بدون کنترل گردشگران به این گنبد نمکی، گفت: ممکن است بعضی گردشگران، ‌نمونه‌هایی را از این کوه برداشت کنند که این کار، مشکلاتی را پدید می‌آورد؛ ولی بهتر است برای این کار برنامه‌ریزی و ‌مسیرهای عبور گردشگران مشخص شود و آن‌ها آموزش داده شوند؛ ‌اما به هر حال، آسیبی که با ورود بدون کنترل گردشگران وارد می‌شود، خیلی کمتر از جاده‌سازی است.

زارعی درباره‌ی این‌که برای ثبت این گنبد در یونسکو تا چه زمانی فرصت داریم؟ بیان کرد: این پیشنهاد به‌تازگی مطرح شده و تا کنون گنبد نمکی در جهان ثبت نشده است. ما هر زمان به یونسکو پیشنهاد دهیم آن‌ها موضوع را بررسی و نتیجه را اعلام می‌کنند، یعنی فعلا زمان مشخصی وجود ندارد؛ ولی اگر ساخت جاده در کنارسیاه ادامه یابد‌، این موقعیت و فرصت را از دست می‌دهیم.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه