دوشنبه, 22ام مهر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان این سقف ترک دارد

یادمان

این سقف ترک دارد

سقف بالای سرشان ترک برداشته، شیشه‌ی ویترین‌ها چندبار شکسته و ریخته، دیوارها چند سانتی‌متر از ستون‌های اصلی فاصله گرفته‌اند و قوس ورودی چند مغازه طبله کرده است.

به گزارش خبرنگار بخش میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این شرح حال این روزها که نه، بلکه شرح چند سال گذشته‌ی میدان ثبت جهانی نقش جهان اصفهان و بیشتر حجره‌های آن است.


در توضیح این شرایط، یکی از مغازه‌داران میدان نقش جهان به خبرنگار ایسنا گفت: طبقه‌ی دوم میدان نقش جهان در حال پایین آمدن است. در ورودی مغازه‌ها پیچ خورده و پایین نمی‌آید و شیشه‌ی ویترین مغازه‌ی من و چند مغازه‌ی دیگر به‌دلیل بار سنگین طبقه‌ی دوم چندبار شکسته است.


وی با یادآوری این‌که بدنه‌ی اصلی میدان نقش جهان از خشت و گل است،‌ ادامه داد: این مصالح توانایی تحمل بیش از 200 کیلوگرم وزن را ندارند. در حالی که روزبه‌روز فشار روی مغازه‌ها بیشتر می‌شود و به هر جا هم که اعتراض می‌کنیم، کسی جوابگو نیست.

یکی دیگر از مغازه‌داران میدان نقش جهان نیز با اشاره به برگزاری مراسم مختلف به هر مناسبتی در این میدان، به خبرنگار ایسنا گفت: در مراسم مختلف، هلی‌کوپتر در فاصله‌ی بسیار کم نسبت به میدان پرواز می‌کند و صدای بلند بلندگوها باعث لرزش شیشه‌ی مغازه‌ها می‌شود. کسانی که از سال‌های گذشته در این میدان به کسب و کار مشغول‌اند، به‌مرور با این آسیب‌ها روبه‌رو شده‌اند، اما وقتی درباره‌ی این مشکلات با مسوولان میراث فرهنگی صحبت می‌کنیم، آن‌ها به این مشکلات توجه نمی‌کنند.


وی با اشاره به این‌که حدود 30 سال است در میدان نقش جهان کار می‌کند، افزود: پیاده‌راه کردن این میدان جهانی، یکی از بهترین راهکارها برای حفاظت از آن است. متأسفانه به بناهای این میدان تاریخی کم‌توجهی می‌شود.


به گزارش ایسنا، پیش از این نیز بارها مغازه‌داران میدان نقش جهان اصفهان نسبت به شرایط محل کسب‌وکار خود اعتراض‌هایی را مطرح کرده‌اند، از جمله در آذرماه سال 1388 یکی از مغازه‌داران به خبرنگار ایسنا گفته بود: رییس پیشین اداره میراث فرهنگی اصفهان قاب‌های آسیب‌دیده براثر فشارهای واردشده بر سقف را دید و توصیه کرد، تابلوها را از زیر سقف جابه‌جا نکنیم تا جلوی پیشرفت ترک‌ها گرفته شود.


در همان سال، یک مغازه‌دار دیگر نیز با اشاره به ترک‌های ویترین بیرونی مغازه‌اش، به خبرنگار ایسنا گفته بود: در ورودی مغازه به‌سختی باز می‌شود، چون وزن سنگین طبقه‌ی فوقانی میدان موجب تداخل پایه‌ها با زمین شده است و هر روز با زدن جک زیر پایه‌ها، در را باز می‌کنیم.

نادر سالک اظهار کرده بود: مدیران میراث فرهنگی بارها از این وضعیت دیدن و اذعان کرده‌اند که بار سنگین طبقه‌ی بالا را روی ستون‌ها انداخته‌اند. این در حالی است که هنوز پی این بخش از میدان تقویت نشده است و پایه‌ای که از گچ و سیمان باشد، نمی‌تواند وزن سنگین سیمان و میلگرد و در آینده‌ای نه‌چندان دور، تردد جمعیت را تحمل کند.


یکی دیگر از مغازه‌داران در بازار اصفهان که دیوارهای مغازه‌اش را کاشی کرده است، با اشاره به ترک‌های ایجادشده، حدود پنج سال پیش به خبرنگار ایسنا گفت: چندماه است که موضوع ایجاد شدن ترک‌ها را با مسوولان میراث فرهنگی مطرح کرده‌ایم؛ اما به‌نظر می‌رسد تا سقف یکی از مغازه‌ها پایین نیاید، مدیران میراث فرهنگی متوجه خطری که بازار را تهدید می‌کند، نمی‌شوند.


به گزارش ایسنا، میدان مستطیل‌شکل «نقش جهان» در دوره‌ی تیموری و آق‌قویونلوها محل استقرار ساختمان‌های دولتی و کاخ فرمانروایان‌شان و از حدود 420 سال پیش از دوره‌ی شاه‌عباس اول صفوی به بعد با ساخت حدود 200 حجره در چهار بازار اطراف میدان، مکان کسب درآمد مردم اصفهان بود و عایداتش از سال ۱۰۱۷ هجری قمری وقف چهارده معصوم شد.

در سال 1376 مرحوم دکتر باقر آیت‌الله‌زاده شیرازی طرح بازسازی بخش‌های تخریب‌شده و ایجاد حجره در طبقه‌ی دوم دیگر بخش‌های میدان نقش جهان را تهیه کرد، طرحی که پس از تهیه و تأمین اعتبارش توسط او، در مدت دو سال حدود 70 درصد پروژه‌اش تا مرحله‌ی سفت‌کاری و تا حدودی نازک‌کاری به‌پایان رسید؛ ولی کامل نشد، تا این‌که در سال 1386 برای دومین‌بار آن طرح روی کار آمد تا موزه‌ی جهان اسلام را به طبقه‌ی دوم میدان نقش جهان ببرد.


آن زمان، این پروژه از وسط مسجد نقش جهان تا مسجد شیخ لطف‌الله در حال اجرا بود و پیش‌بینی‌ها برای اعتبار آن پنج‌میلیارد تومان بود. آن طرح یک سال بعد افتتاح شد، اما در سال 1388 زمانی‌ که هنوز بخش‌هایی از طبقه‌ی دوم میدان به سامان‌دهی کامل نرسیده بود، زمزمه‌هایی درباره‌ی ایجاد شدن ترک در بخش‌هایی از مغازه‌های طبقه‌ی اول میدان شنیده شد،‌ زمزمه‌هایی که اکنون به اعتراض تبدیل شده و صبر مغازه‌داران میدان نقش جهان اصفهان را به لب رسانده است.


میدان نقش جهان 8 بهمن‌ماه 1313 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و در اردیبهشت‌ماه 1358 جزو نخستین آثار ایران بود که به ثبت جهانی رسید؛ چند سال پیش، دردسرهایی که ساخت برج جهان‌نما در حریم میدان نقش جهان برای باقی ماندن این اثر در فهرست جهانی ایجاد کرده بود، ختم به خیر شد، اما به‌نظر می‌رسد مشکلات بنیادی‌تری گریبان این مجموعه‌ی منحصربه‌فرد را گرفته‌اند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه