دوشنبه, 01ام آبان

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان در بی‌خبری مردم و یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی؛ میراث پیش از تاریخ مرتضی گرد، آپارتمان شد

یادمان

در بی‌خبری مردم و یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی؛ میراث پیش از تاریخ مرتضی گرد، آپارتمان شد

آپارتمان‌سازان از تهران اشباع شده به روستای مرتضی گرد شهر ری سرازیر شدند و در آغاز کارشان یکی از نخستین تپه‌های ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران را نابود کردند.به گفته باستان‌شناسان این محوطه دیرینه رازهای بسیاری از دوران پیش از تاریخ دشت تهران و ری در خود نهان داشته که می‌توانست باستان‌شناسی حوزه فلات مرکزی ایران را متحول کنند.

خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه میراث فرهنگی- 78 سال پیش که باستان شناسان راهی کشف تپه‌های باستانی ایران شدند، تپه‌ای را در  نزدیکی شهر ری دیدند که می‌دانستند با کاوش این محوطه داده‌های باستان شناسی ایران متحول می‌شود.
 
تپه‌ای تاریخی همپایه محوطه چشمه‌علی 8 هزارساله ری این محوطه باستانی در همان زمان یعنی 31 تیرماه 1313 در فهرست آثار ملی ایران به شماره 214  قرار گرفت.
 
اما ثبت شدن این محوطه باستانی در فهرست آثار ملی هم نتوانست آن‌ را از تخریب تدریجی نجات دهد. اکنون که باستان‌شناسان برای بازدید از این محوطه و بررسی برای آغاز کاوش آن راهی روستای مرتضی‌گرد شدند. در دیداری که با دهیار روستا داشتند. دهیار از وجود این محوطه اظهار بی اطلاعی کرده و گفته است که تپه‌ای دیگر وجود اینجا ندارد. وقتی برای بازدید رفتند آنچه دیدند، باورنکردنی بود. تپه مرتضی گرد دیگر وجود ندارد.
 
بازدید از روستا هم نشان داد که درست روی این محوطه در دو تا سه سال اخیر ده‌ها آپارتمان ساخته شده بود.
 
 
 این تصویر تنها باغی است که در از مجموعه باغات مرتضی گرد باقی مانده است و بقیه همه آپارتمان شده است

 
این اتفاق در حالی افتاده است که یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی در حدود 10 سال است که راه‌اندازی شده، یگانی که قرار بود محافظ میراثی باشد که از سوی مردم به سازمان میراث فرهنگی سپرده شده است.
 
قدیر افروند، باستان شناسی که برای پیگیری و اطلاع از شرایط این محوطه باستانی راهی روستای مرتضی گرد شده بود. شاهد اتفاقاتی شد که باور کردن آن سخت بود. دهیاران به او گفتند که نزدیک سه سال است که آپارتمان سازی در این روستا شدت گرفته و هرکه از تهران ناامید شده برای ساخت و ساز به اینجا آمده است. این اتفاق نه تنها فرهنگ اجتماعی مردم را از بین برده بلکه از طرف دیگر تنها محوطه ارزشمند این روستا را هم تخریب کرده است.
 
 
 بلالیان، رییس سابق شورای اسلامی روستا به همراه باستان شناسان راهی مرتضی گرد شدند اما اثری از این محوطه تاریخی پیش از تاریخ نبود. به جای این محوطه تاریخی ده ها آپارتمان ساخته بودند که در تصویر دیده می شود

 
به گفته افروند، این محوطه دیرینه از نخستین نسل گمانه زنی‌های باستان شناسان ایران باقی مانده بود و می‌توانست اطلاعات بسیاری از دوران آریایی‌ها که در تهران هم سکونت داشتند به ایرانی‌ها بدهد اما متاسفانه این تپه از بین رفته و جای آن آپارتمان‌‌ ساخته شده بود.
 
او معتقد است که این تپه‌ در دوران های مختلف تاریخی مورد بی توجهی قرار گرفته بود. با این وجود هنوز هم در دهه 80 که باستان‌شناسان برای پژوهش در اطراف تهران رفته بودند، بقایای باستانی آن پا برجا بود. اما بعدها دیگر نامی از این تپه باستانی برده نشد.
 
افروند همچنین با بیان اینکه در تهران هم‌پایه این محوطه دیرینه تنها تپه باستانی چشمه علی ری وجود داشت، می‌گوید:«این محوطه تاریخی هم پایه محوطه باستانی چشمه علی ارزشمند بود.»
 
به گفته او، بهترین گزینه برای انجام مطالعات پیش از تاریخ" تپه مرتضی گرد" در شرایطی که گزارشی از کاوش‌های هیئت امریکائی در چشمه علی منتشر نشده ؛می‌توانست خلاء بسیار مهم در حوزه مطالعات باستان شناسی تهران و ری برای همیشه برطرف کند اما هرگز اینطور نشد. چون دیگر اثری از این تپه باستانی وجود ندارد.
 
این باستان شناس از سه سال پیش صحبت کرد که هنوز باغات این روستا پا برجا بود و هنوز این ساخت و سازها شدت نگرفته بود ولی در عرض این مدت دیگر نه اثری از تپه بود نه از آن همه باغات سرسبز.
 
اکنون سوال اینجاست که  چگونه است که با وجود نهادی بنام یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی به راحتی  این محوطه  منحصر بفرد پیش از تاریخی در حوالی پایتخت از بین می‌رود و روی آن آپارتمان سازی می‌شود؟
 
مردم این روستا که نامش را از این تپه دیرینه وام گرفتند چرا و با چه انگیزه‌ای راضی به تخریب آن شدند ؟
 
صدها سوال دیگر که شاید پاسخ مسئولان سازمان میراث فرهنگی به آن باعث جلوگیری به ادامه روند این تخریب‌ها شود.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه