شنبه, 29ام مهر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان تهران میراثی دیگر را از دست می‌دهد - کلنگ‌ها آماده تخریب نخستین کلانتری تهران

یادمان

تهران میراثی دیگر را از دست می‌دهد - کلنگ‌ها آماده تخریب نخستین کلانتری تهران

کلنگ‌ها آماده دستور مالکان برای حمله به نخستین کلانتری تهران هستند. شنیده‌ها حاکی از آن است، این بنای تاریخی که بهار دو سال پیش با رای دیوان عدالت اداری از فهرست آثار ملی خط خورد، کم کم به پیشواز تخریب می‌رود. حمله شبانه کلنگ‌ها چند سالی است که کابوس یادمان‌های پایتخت شده است. کابوسی که جان «سرای دلگشا» را گرفت و حالا آسمان‌خراشی که جای آن بالا آمده، نفس کاخ گلستان را گرفته است.


خبرگزاری میراث فرهنگی – گروه میراث فرهنگی – این روزها نخستین کلانتری تهران از ترس مالکانش خواب ندارد. شنیده‌ها گویای آن است که اقداماتی برای آغاز تخریب این بنای تاریخی انجام شده و قرار است به زودی این یادمان دیرین تبدیل به برجی نخراشیده در میان بافت تاریخی بازار شود.
 
تهرانی‌های قدیمی هنوز از یادشان نرفته که بنایی در بازار آهنگران وجود داشت که اسمش لرزه به جان خلافکارها می‌انداخت؛ حالا این بنا آنقدر ضعیف و ناتوان شده که از هر صدایی می‌ترسد، چون ممکن است صدای برخورد کلنگ با پیکرش باشد.
 
این بنای تاریخی با پلاک 47 در کوچه کلانتری را کارشناسان میراث فرهنگی در تاریخ 23 بهمن سال 1380در فهرست آثار ملی کشور ثبت کردند اما این ملی شدن بیش از 10 سال دوام نیاورد و 17 اسفند 1390 طبق حکمی از سوی دیوان عدالت اداری، از فهرست آثار ملی کشور خارج شد.
 
حالا همان بلایی که سر «سرای دلگشا» آمد، دارد سر این بنای تاریخی می‌آید. سرای دلگشا هم ابتدا مالکان از ثبت خارج کردند و سپس اقدام به تخریب آن کرده و حالا دارند مجتمع تجاری می‌سازند که نفس کاخ گلستان و بافت تاریخی بازار را گرفته است.
 
«سپیده سیروس‌نیا»، معاون حفظ و احیای میراث فرهنگی تهران از وضعیت این بنای تاریخی به شدت متاسف است، اما می‌گوید به دلیل اینکه این بنا از ثبت خارج شده، سازمان میراث فرهنگی نمی‌تواند، اقدامی برای نجات این بنای تاریخی انجام دهد.
 
او معتقد است که سازمان میراث فرهنگی از نظر قانونی می‌تواند مانع از تخریب و نوسازی شود، چون این بنا واجد ارزش‌های تاریخی است و حتی اگر از ثبت خارج شده باشد، ما مجوز تخریب به آن نمی‌دهیم.
 
به رغم گفته‌های سیروس نیا، زمزمه‌های گرفتن مجوز برای تخریب این بنای تاریخی از شهرداری شنیده شده است و به نظر می‌رسد که مسئولان میراث فرهنگی باید اقدامات حقوقی جدی‌تری برای نجات نخستین کلانتری تهران انجام دهند.
 
معاون میراث فرهنگی تهران می‌گوید: «در حال حاضر، بناهای متعددی در تهران در معرض خطر تخریب قرار گرفته‌اند و وظیفه سنگینی بر دوش میراث فرهنگی تهران است. با این حال، کارشناسان میراث فرهنگی تهران در حال بررسی این موضوع هستند و ما تمام تلاش خود را برای ممانعت از اینگونه اقدامات انجام می‌دهیم.»
 
نخستین کلانتری تهران تنها به این دلیل که در متن حکم زیر آمده، از ثبت خارج شده‌است: «نظر به اینکه به دلالت یک قانون راجع به ثبت آثار ملی مصوب سال 1309، صرفاً بناهایی که تاریخ احداث آن تا آخر سلسله زندیه می‌باشد به عنوان آثار ملی قابل ثبت است، حال آنکه ملک موصوف حسب ارائه گواهی ثبت قدمت احداث آن توسط سازمان میراث فرهنگی دوره قاجاریه اعلام شده است و از طرفی به موجب ماده واحده قانون ثبت آثار ملی سال 1352 علاوه بر آثار مشمول قانون فوق الذکر، آثار غیر منقولی که از نظر تاریخی با شئون ملی واجد اهمیت باشند، صرف نظر از تاریخ پیدایش مشمول آثار ملی قرار خواهند گرفت که در موضوع مانحن فیه دلیلی بر اینکه ملک موصوف دارای اهمیت از لحاظ شئون ملی یا تاریخی بوده است ارائه نشده؛ بنابراین خواسته شاکی موجه و حکم به ورود شکایت در حد ابطال تصمیم اداره طرف شکایت صادر و اعلام می‌گردد.»
 
این حکم در حالی داده شده که بنا بر شواهد و منابع، با توجه به قرارگرفتن این اثر در بازار تهران به عنوان هسته اولیه تهران (طهران) قدیم و سکونت گاه رجال قاجار، این اثر ملی روزگاری خانه قوام السلطنه بوده و سپس کاربری نخستین کلانتری تهران را پیدا کرده است.
 
این بنا دارای کاشیکاری‌های زیبا به شکل گل و گیاه، تصاویر رجال عهد قاجار است و حوض سنگی بزرگی دارد و سرستون‌هایی با طرح معماری کلاسیک و .... همچنین پایه ستون‌های سنگ تراشیده آن در تهران منحصر به فرد است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه