دوشنبه, 01ام آبان

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان بیل و کلنگ‌های شهرداری خاطرات تهران را می‌روبند - تخریب و نوسازی‌های بی‌دلیل بلای جان شهر

یادمان

بیل و کلنگ‌های شهرداری خاطرات تهران را می‌روبند - تخریب و نوسازی‌های بی‌دلیل بلای جان شهر

شهرداری‌ها در همه جای دنیا دائما در حال ساختن و سروسامان دادن به امورات شهراند، یکی از مهم‌ترین مسائل برای شهرداران شهرهای بزرگ جهان کمتر خراب کردن و حفظ هویت و خاطره‌های شهر است. اما تخریب نماد یک میدان تازه ساخته شده در شهری مثل تهران به دلیل خاصی نیاز ندارد. احمد مسجدجامعی از اعضای شورای شهر تهران این نوع مدیریت را« مدیریت کلنگی» نامگذاری می‌کند. مدیریتی که فقط با کلنگ به فکر تخریب و دوباره ساختن همه چیز است.

خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه شهری ـ این یک تجربه مشترک بین تهرانی‌ها است. یک روز از خواب بیدار می‌شوند و می‌بینند که کوچه و محله و یا میدان کوچک اطراف خانه‌اشان زیر و رو شده، بعد هرچه فکر می‌کنند دلیلی برای این کار پیدا نمی‌کنند و پیش‌خودشان فرض می‌کنند که« لابد این کار یک دلیلی داشته» و منتظر می‌مانند تا چهره جدید محله‌اشان را ببینند. البته این چهره جدید هم چندان دوامی نخواهد داشت و یکی دو سال بعد جای خود را به چهره دیگری می‌دهد.
 
یکی از مباحث مهم در شهرسازی مدرن ایجاد احساس تعلق به محل زندگی است. در دنیای پرشتاب زندگی مدرن که مشکلات اقتصادی، افزایش زندگی در دنیای مجازی، جدا افتادگی از جامعه و جداشدن بافت‌های اجتماعی از همدیگر از عوارض آن است اغلب جامعه‌شناسان شهری و مدیران شهرها در پی راهکارهایی برای ایجاد تعلق به محل زندگی و شهر در شهروندان‌اند.
 
شهرداری‌‌ها در شهرهای بزرگ سعی دارند با حفظ بناهای قدیمی که مردم خاطرات جمعی مشترک از آنها دارند به تقویت حس تعلق شهروندان به شهر و ایجاد هویت شهری کمک کنند. اما در شهری مانند تهران که سابقه بیش از 200 سال پایتختی کشور را دارد، معدود بناهایی وجود دارد که می‌توان خاطرات جمعی مشترک در آنها یافت. یکی از نمونه‌های بسیار شاخص این نوع نمادها و جایگاه‌ها «میدان آزادی» است که علاوه بر طراحی منحصر به فرد و فراموش‌نشدنی آن  تمام نسل‌های کشور خاطرات مشترک از آن دارند و می‌توانند حس‌های مشترکی را درباره این محل با هم به اشتراک بگذارند. اما بسیاری از کارشناسان شهری انتقادات زیادی به نورپردازی این میدان توسط شهرداری دارند و معتقدند با بی‌سلیقگی انجام گرفته و تمام آن احساس‌های غرورآفرین در نسل‌های ایران تبدیل به یک نماد پر از رنگ‌های بی‌هویت شده‌است.
 
این شتاب‌زدگی شهرداری در نوسازی شهر را می‌توان در جای‌جای تهران دید. میدانی که هنوز چندسالی نیست ساخته شده و دست بر قضا طراحی زیبایی هم دارد بدون هیچ دلیل قابل فهم از طرف شهروندان ظرف چند ماه جای خود را به نماد بسیار زشت‌تری می‌دهد. به اعتقاد احمد مسجدجامعی، عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر این نوع تصمیم‌گیری‌ها در شهر نتیجه تفکر مدیرانی است که «تصور می‌کنند مرکز و محور عالم و فهم‌اند و نه تجربه، نه گذشته، نه آینده، نه دنیا، نه ایران و نه تاریخ هیچ اهمیتی ندارد.» او این مدیران را «مدیران کلنگی» نامگذاری می‌کند که «فقط باید به آنها کلنگ داد تا تخریب کنند». مسجدجامعی بعد از شش سال تجربه نظارت بر مدیریت شهری مانند تهران، سازوکار تصمیم‌گیری در شهر را اینطور توصیف می‌کند که این مدیران «یکسری کارشناسان دارند که برای این مدیران ایده‌پردازی می‌کنند و چندتا نمادی که آنها می‌پسندند را اجرا کرده و این مدیران هم فکر می‌کنند که بهترین طرح‌های عالم ایجاد شده است.»
 
شهرداری تهران سال‌ها است که با مشکل درآمد دست و پنجه نرم می‌کند. اساسا ساختار درآمدزایی در شهرداری‌های ایران روشن نیست و آنها مجبورند برای کسب درآمدهای خود به فروش تراکم که نوعی شهرفروشی است روی بیاورند. عوارض شهری که کفاف دخل و خرج شهرداری‌ها را نمی‌دهد و این سازمان‌های بزرگ از مالیات هم سهم چندانی ندارند. با وجود این منابع محدود مشخص نیست به چه دلیل شهرداری مناطق بودجه‌های عمرانی خود را صرف پروژه‌هایی می‌کنند که دلیل آنها مشخص نیست.
 
بر اساس گزارش‌های شورای شهر سال گذشته فقط نیمی از پروژه‌های عمرانی شهرداری به پایان رسیده است. رسول خادم، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران دلیل اصلی این موضوع را «کمبود منابع مالی» می‌داند. به گفته او از 344 پروژه شهرداری 146 پروژه به بهره‌برداری کامل رسیده که دلایل عقب‌افتادگی پروژه‌ها را می‌توان کمبود منابع مالی، کمبود اعتبارات، مشکل زمین، تغییر نقشه و مشخصات، کمبود نقدینگی و تعلل دستگاه‌های اجرایی عنوان کرد.
 
گزارش شورای شهر نشان می‌دهد که شهرداری به شدت با کمبود اعتبار برای اجرای طرح‌های عمرانی روبرو است. با این اوصاف مشخص نیست دلیل اجرای پروژه‌هایی مانند تخریب و نوسازی میدان‌های تازه ساخته شده و ساخت و ساز کوچه‌ها و خیابان‌های تازه مرمت شده چیست؟ از سال 85 تا امروز شورای شهر، شهرداری را مکلف به ارائه طرح جامع زیباسازی کرده اما هنوز این طرح به مرحله اجرا نرسیده است.          
 
یکی از دلایل عمده اجرایی طرح‌های بدون برنامه در شهرداری نبود نظام هماهنگ زیباسازی و اجرای طرح‌های عمرانی در شهرداری مناطق است. محمدجواد شوشتری، مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران در گفتگو با CHN ابراز امیدواری می‌کند که با تدوین نظام‌نامه سازمان زیباسازی که برای هر منطقه یک شورای زیباسازی در نظر گرفته است این هماهنگی ایجاد شود اما گویا همچنان این نظام‌نامه‌ها و طرح‌ها و لایحه‌ها در حد مصاحبه‌های مطبوعاتی باقی مانده و شهرداری مناطق با نظر خود شهر را زیر و رو می‌کنند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه