دوشنبه, 23ام مهر

شما اینجا هستید: رویه نخست تازه‌ها خبر "بلوط" زینت‌ عروس زاگرس

خبر

"بلوط" زینت‌ عروس زاگرس

جنگل نعمتی خدادادیست که گاه گرفتار ناسپاسی بشر منفعت‌طلب می‌شود، جنگل‌های بلوط استان ایلام در روزگاران نه چندان دور به عنوان مهمترین عطیه الهی چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌کرد، اما امروز گویا ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند تا این نعمت بی‌مانند خداوند را به کیفر ناسپاسی به برهوت تبدیل کنند.

ناحیه زاگرس به جنگل‌های غرب کشور گفته می‌شود که درخت اصلی در این جنگل‌ها بلوط است، آب و هوای زاگرس به سبب قرار داشتن در کنار آب و هواهای مختلف همانند ایران-تورانی و صحرا-سندی، گرمسیری و همچنین تأثیرپذیری از سیکلون‌های آناتولی و دریای سیاه بسیار گوناگون است. درختان اصلی بلوط در این جنگل‌ها عبارتند از Q. persica،Q.infectoria ، Q.libani، Q.magnosqumata که از جهت گسترش، درخت بلوط ایرانی یا Q.persica بیشترین سطح را داراست؛ این در حالیست که عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام در این زمینه گفت: استفاده از چوب درختان به عنوان سوخت، چرای بیش از حد، آتش سوزی‌های عمدی و غیرعمدی، طرح‌های توسعه‌ای و پدیده گرد و غبار مهمترین عوامل تهدید کننده حیات جنگل‌های زاگرس است.

دکتر جواد میرزایی در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: جنگل‌های زاگرس به عنوان وسیع‌ترین ناحیه رویشی ایران و با 5 میلیون هکتار مساحت، حدود 40 درصد کل جنگل‌های ایران را به خود اختصاص داده‌اند. این ناحیه رویشی که تحت عنوان جنگل‌های خشک و نیمه‌خشک طبقه‌بندی می‌شوند، از شهرستان پیرانشهر در آذربایجان‌غربی شروع شده با پوشش دادن 11 استان غربی تا منطقه فیروزآباد در استان فارس تداوم می‌یابد.

وی با بیان اینکه جنگل‌های زاگرس یکی از مهمترین منابع تولید آب کشور به حساب می‌آیند، افزود: بر اساس منابع موجود سالانه 150 میلیارد مترمکعب آب در این منطقه رویشی تولید می‌شود و وجود رودخانه‌های پرآبی که از این جنگل‌ها سرچشمه می‌گیرند، سبب شده که این منطقه تمرکز جمعیتی بالایی نیز داشته باشد؛ به طوری که در این محدوده رویشی حدود 10 میلیون نفر زندگی می‌کنند که از این تعداد بیش از 1.5 میلیون نفر به طور مستقیم با جنگل در ارتباط بوده و این اکوسیستم را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

عضو گروه جنگل دانشگاه ایلام در خصوص آثار و فواید این جنگل‌ها خاطرنشان کرد: علاوه بر این جلوگیری از فرسایش خاک، حفظ حیات وحش منطقه، افزایش تنوع زیستی و پایداری منطقه، تلطیف آب و هوا، حذف آلودگی‌های زیست محیطی، ترسیب کربن، حفظ رطوبت خاک، تعلیف دام، محصولات فرعی، گیاهان دارویی، چوب سوخت و ساختمان و هزاران فایده دیگری که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم عاید انسان می‌شود، به واسطه وجود این جنگل‌هاست.

میرزایی ضمن هشدار به رویه رو به تزاید تخریب جنگل‌های این منطقه اظهار کرد: استفاده از چوب درختان به عنوان سوخت، چرای بیش از حد، آتش‌سوزی‌های عمدی و غیرعمدی، طرح‌های توسعه‌ای و پدیده گرد وغبار از مهمترین عوامل تهدیدکننده حیات جنگل‌های این منطقه است.

وی تصریح کرد: در این میان تأمین چوب برای سوخت و چرای دام بیش از دیگر عوامل حیات جنگل‌ها را مورد تهدید قرار داده‌اند، به عنوان شاهدی بر این مدعا در منطقه زاگرس در یک دوره چرای سه ماهه، دام موجود چهار برابر ظرفیت چرای منطقه است که این خود سبب افزایش تخریب و حذف گونه‌های ارزشمند و خوش خوراک می‌شود و از طرفی فشار ناشی از کمبود علوفه سبب هجوم دام‌ها به داخل جنگل و در نهایت قطع سرشاخه‌ها برای تأمین علوفه مورد نیاز آنها بوده است.

میرزایی در ادامه گفت: آتش‌سوزی‌های عمدی و غیرعمدی نیز در این جنگل‌ها متأسفانه همواره قربانی‌های زیادی را به همراه دارند، آتش‌سوزی، سبب مرگ بسیاری از گونه‌های گیاهی و جانوری و از بین بردن خشکه دارها، لاشبرگ‌ها و مواد آلی خاک شده و سبب تخریب چرخه‌های عناصر موجود در یک اکوسیستم می‌شود که در نهایت مرگ اکوسیستم جنگلی را به همراه دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام در مورد زراعت دیم در زیراشکوب جنگل اظهار کرد: بر اساس آمار اداره منابع طبیعی حدود 800 هزار هکتار اراضی دیم زیر اشکوب جنگل وجود دارد که این امر علاوه بر کاهش سطح سالیانه جنگل‌ها، کیفیت درختان منطقه را به شدت تحت تأثیر قرار داده و باعث ضعف فیزیولوژیک درختان و حمله آفات و امراض شده است.

وی درخصوص تأثیر برنامه‌های عمرانی بر تخریب جنگل‌ها گفت: با توجه به اجتناب‌ناپذیر بودن برخی از این طرح‌ها توصیه می‌شود در زمان احداث و توسعه چنین مواردی نهایت دقت و برنامه‌ریزی کارشناسانه در خصوص محل استقرار آنها انجام شود تا کمترین میزان تخریب به طبیعت وارد شود و علاوه بر این در صورت امکان از راه‌های جایگزین استفاده شود.

عضو گروه جنگل و مرتع دانشگاه ایلام در زمینه راه‌های مقابله با این تهدیدات گفت: قرق کردن، استقرار برج‌های دیده‌بانی در مناطق حساس به آتش‌سوزی، تغییر شیوه معیشت جنگل‌نشینان، توسعه کشت گیاهان دارویی و مشارکت مردمی پنج راهکار عمده برای مقابله با این مخاطرات هستند.

میرزایی در خصوص ضرورت ایجاد مناطق قرق شده تأکید کرد: در بسیاری از مناطق، به ویژه در مجاورت روستاها، شهرها و ارتفاعات پایین به جهت ترددهای بسیار زیاد دام و انسان، پوشش گیاهی به کلی از بین رفته و خاک در معرض کوبیدگی و فرسایش شدید قرار داشته، حتی گونه‌های علفی فرصت استقرار پیدا نمی‌کنند و در صورت استقرار در فصل بهار، به جهت چرای زودهنگام به مرحله بذردهی نمی‌رسند.

وی ادامه داد: در صورت استمرار چنین روندی ضمن انهدام کلی پوشش‌های گیاهی این مناطق، پوشش ارتفاعات بالا و مناطق دوردست را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند، که این خود نشانه‌هایی از یک زنگ خطر جدی برای زاگرس است و بنابر این مسئله قرق جنگل‌های زاگرس، باید به شدت به ویژه برای مناطقی که حساسیت بیشتری از نظر تخریب دارند، پیگیری و اجرا شود، همچنین در صورت امکان به صورت مصنوعی بذر گونه‌های علفی و بوته‌ای را باید وارد عرصه‌های جنگلی کرد.

عضو گروه جنگل و مرتع برای مقابله با آتش‌سوزی پیشنهاد داد در بسیاری از موارد که جنگل دچار حریق می‌شود، چنانچه قبل از گسترش آتش‌سوزی در سطوح وسیع، بتوان در محل حاضر شد، می‌توان از ایجاد آتش‌سوزی‌های وسیع و آثار زیانبار آنها جلوگیری کرد، لازمه این کار استقرار برج‌های دیده‌بانی به ویژه در مناطق مستعد آتش‌سوزی و یا گشت مناسب و مداوم در فصولی که پوشش خشک است، می‌باشد.

وی در ادامه اظهار کرد: بدون شک هزینه احداث چنین ایستگاه‌هایی بسیار کمتر از مجموع هزینه‌های خاموش کردن آتش است و قابل ذکر است که وجود این ایستگاه‌ها در داخل جنگل از قطع و سرشاخه‌زنی درختان توسط دامداران و یا از چرای بی‌رویه توسط آنها نیز جلوگیری می‌کند.

میرزایی ضمن اشاره به اینکه تغییر شیوه معیشت ساکنان منطقه از جمله راه‌های مقابله با روند تخریبی موجود است، خاطرنشان کرد: مردمان این مناطق به خاطر درآمد پایین و وابستگی معیشتشان به جنگل به صورت مستقیم و غیرمستقیم از جمله تبدیل جنگل‌ها و مراتع به زمین‌های کشاورزی، زراعت دیم در زیراشکوب جنگل، دامداری سنتی و غیره باعث تخریب اکوسیستم‌های طبیعی زاگرس می‌شوند.

وی برای تغییر این وضعیت پیشنهاد داد مشاغلی که تخریب کمتری برای طبیعت به همراه دارند مانند پرورش زنبورعسل، پرورش گیاهان دارویی مورد حمایت ویژه دولت قرار گیرند تا ضمن ایجاد اشتغال برای روستانشینان، میزان تخریب این رویشگاه‌ها نیز کاهش یابد.

از دیگر راه‌های پیشنهادی این مدرس دانشگاه توسعه کشت گیاهان دارویی است؛ زیرا در زاگرس تنوع بالایی از گیاهان دارویی و صنعتی وجود دارد و رویشگاه بسیاری از گونه‌های درختی، درختچه‌ای، بوته‌ای و علفی است که می‌توان از آنها فرآورده‌های دارویی و صنعتی به دست آورد و بنابراین در این زمینه می‌توان با برنامه‌ریزی مناسب برای احیاء، توسعه و فرآوری این محصولات، گامی اساسی و پایدار هم در جهت حفاظت از گونه و هم جلوگیری از تخریب آنها با ایجاد اشتغال برای مردمان محلی به وجود آورد.

میرزایی مشارکت مردمی را شرط لازم و کافی تحقق این راهکارها اعلام کرد و گفت: همکاری و همگامی مردم در تمامی مراحل حفظ، احیاء، توسعه و بهره‌برداری بهینه از منابع طبیعی از لوازم اساسی در موفقیت هر برنامه‌ای برای حفاظت از جنگل‌ها و منابع طبیعی است.

وی خواستار توجه مسوولین به این امر شد و بیان کرد: از آنجایی که در زاگرس مردمان روستایی کاملا با جنگل در ارتباط هستند و بیشتر نیازهای خود را به طور مستقیم یا غیرمستقیم از جنگل به دست می‌آورند، بنابراین باید با برنامه‌ریزی منظم و فرهنگ‌سازی درست در جهت حفظ منابع طبیعی، مردمان محلی را در جهت حفظ، احیاء، بهره‌برداری بهینه از محصولات فرعی تشویق و ترغیب کرد.

مهندس عبدالسلام پیری، معاون فنی منابع طبیعی و آبخیزداری استان نیز در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، ضمن بیان اینکه سرانه جهانی جنگل0.8 هکتار است، اظهار کرد : سرانه کشوری جنگل در کشور ما کمتر از 0.2 هکتار است که این میزان در ایلام 1.2 هکتار به ازای هر نفر است.

وی با بیان اینکه عمده جنگل‌های استان را "بلوط" تشکیل داده است، افزود: بلوط درختی با میوه خشکباری تیره‌رنگ است که ارتفاع آن به بیش از پنج متر می‌رسد و رشد درخت بلوط بسیار کند است و ممکن است تا 900 سال عمر کند٬ا ین درخت دارای 275 گونه بوده که از آن استفاده‌های فراوانی صورت می‌گیرد و از تانن موجود در این درخت در صنعت چرم‌سازی استفاده می‌شود.

پیری در خصوص میوه درخت بلوط و فواید آن عنوان کرد: میوه آن دارای خواص خوراکی و داروئی است، امروزه پزشکان از پوست و میوه بلوط استفاده‌های داروئی بسیاری می‌کنند٬ خاصیت قابض‌کنندگی آن هم عامل قطعی درمان اسهال‌های شدید و خاصیت گندزدائی و ضد میکروبی آن برای درمان عفونت‌ها و مخلوط پوست و میوه آن یک پادزهر قوی است، علاوه بر این فواید داروئی، درخت بلوط یک گونه حفاظتی است زیرا نقش آن در حفاظت آب و خاک به اثبات رسیده است.

معاون فنی منابع طبیعی و آبخیزداری استان درباره سطح جنگلی استان نیز بیان کرد: 8.8 درصد خاک ایران در پوشش جنگلی قرار دارد، در استان ایلام 642 هزار هکتار جنگل وجود دارد که گونه غالب آن بلوط است که این میزان جنگل 4.5 درصد جنگل‌های ایران و 9 درصد جنگل‌های زاگرس را شامل می‌شود که بر اساس مطالعات فائو هر هکتار جنگل 969 دلار ارزش دارد و سالانه 2.5 تن اکسیژن تولید می‌کند و 68 تن گرد و غبار را در خود رسوب می‌دهد.

وی اضافه کرد: توان نفوذپذیری آب در خاک‌های جنگلی 40 برابر بیشتر از سایر اراضی است و در زاگرس هر هکتار جنگل سالانه 84 متر مکعب آب را در خود نگهداری می‌کند که این رقم با توجه به سطوح جنگل در استان و مقایسه با سدهای موجود اهمیت جنگلی را در حفظ آب و به تبع آن حفظ خاک یادآوری می‌کند.

این مدرس دانشگاه به پیوند منابع طبیعی و اشتغال هم اشاره و عنوان کرد:38 درصد جمعیت شاغل استان به طور مستقیم و غیرمستقیم به ماهیت و وضعیت منابع طبیعی وابسته‌اند.

پیری مشکلات فراروی این درخت جنگلی را به دو عامل انسانی و طبیعی تقسیم‌بندی و بیان کرد:عوامل طبیعی شامل تغییر اقلیم، خشکسالی، ریزگرد، کمبود نزولات به شکل برف و عوامل غیرطبیعی را فعالیت‌های کشاورزی در زیراشکوب جنگل، پراکندگی عشایر و دامداران در جنگل‌های استان، فعالیت‌های عمرانی بدون توجه به مسائل زیست محیطی و عدم ساماندهی موضوع طبیعت گردی در استان است.

معاون فنی منابع طبیعی و آبخیزداری استان از اجرای طرح صیانت از جنگل‌های زاگرس در ایلام خبر داد و گفت: مهمترین پروژه‌های این طرح حفاظت از عرصه‌های جنگلی، اجرای کمربند حفاظتی، فعالیت‌های آموزشی و ترویجی در بین بهره‌برداران، مبارزه با آفات و امراض، توسعه پارک‌های جنگلی و فضای سبز به منظور کم کردن فشار ناشی از گردشگران بر عرصه‌های طبیعی، تولید نهال و توزیع آن در بین مردم و دوائر دولتی بوده‌اند.

پیری به 33 تشکل زیست محیطی با اولویت کاری حفاظت از منابع طبیعی اشاره کرد و گفت: این مراکز نقش بسیار مهمی در فرهنگ‌سازی حفاظت منابع طبیعی ایفا می‌کنند.

وی همچنین اظهار کرد: ما در سال 88 با مرگ 10 درصد از بلوط‌های استان روبرو شدیم که پس از بررسی‌های لازم توسط کارشناسان، دلیل خشکیدگی، خشکسالی و گرد و غبار بیان شد.

پیری با انتقاد از این مسأله که امروزه در دانشگاه‌ها رشته جنگل‌داری با تکیه بر جنگل‌های شمال تدریس می‌شود، اظهار امیدواری کرد در آینده نه چندان دور شاهد توجه به جنگل‌های زاگرس در مراکز آموزش عالی باشیم.

وی بلوط را زینت عروس زاگرس می‌داند و علاوه بر مشکلات طبیعی به رفتار فرهنگی مردمان زاگرس‌نشین اشاره کرد و گفت: مردم این سرزمین از دیرباز بر حسب یک عادت غذائی سنتی عادت دارند در دامن کوهستان کباب درست کنند و لاجرم برای بر افروختن آتش به هیزم نیاز دارند که محل تأمین هیمه ذوق پسند آنها درختان کهنسال این دیار است!

معاون فنی منابع طبیعی و آبخیزداری استان بیان کرد: گستره جنگل‌های استان ایلام 642 هزار هکتار و گونه غالب جنگل بلوط است.

پیری با اشاره به اینکه طرح مقابله با خشکیدگی درختان بلوط در سطح جنگل‌های استان انجام شد، گفت: این عملیات در سطح صدهزار هکتار از جنگل‌های استان که وضعیت مطلوبی ندارند، انجام شده است.

وی با بیان اینکه در پایلوت 10 هزار هکتاری، عملیات‌های مختلفی در این جنگل‌ها انجام شده است، افزود: این اقدامات شامل حذف پایه‌های خشک، آفت‌زده و بیمار و انتقال آنها به خارج از جنگل، هرس بهداشتی درختان، عملیات ذخیره نزولات آسمانی با احداث چاله‌های فلسی شکل، هلالی آبگیر، بانکت و نهال‌کاری و غنی‌سازی بوده است.

معاون فنی منابع طبیعی استان اجرای این طرح را در سطح جنگل تمام شهرستان‌های استان اعلام و عنوان کرد: در ایلام در منطقه چغاسبز، ایوان در منطقه دره‌دراز ، سرابله در منطقه میان تنگ، مهران در منطقه کان گنبد صورت گرفته است.

پیری در تشریح اجرای طرح مقابله با خشکیدگی درختان بلوط در سایر شهرستان های استان خاطر نشان کرد: در دره شهر در منطقه بدره، در آبدانان در سطح جنگل‌های دینارکوه ، در دهلران در منطقه زرین‌آباد و در ملکشاهی در سطح جنگل‌های بیوره اجرا شده است.

وی اعتبار اختصاص یافته این طرح را 20 میلیارد ریال در سال گذشته عنوان کرد و افزود: این اعتبار از محل اعتبارهای ملی و استانی تأمین شد و با توجه به اجرای موفقیت‌آمیز گام نخست آن امیدواریم که برای اجرای کامل آن در سال جاری اعتبار بیشتری اختصاص یابد.

معاون فنی منابع طبیعی و آبخیزداری استان گفت: سرانه جنگل در ایلام در مقایسه با کل کشور و حتی جهان بیشتر است که این نعمت شکرانه می‌خواهد.

دکتر علی مهدوی، عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام در گفت وگو با ایسنا اعلام کرد: آنچه امروز به نام جنگل‌کاری با سوزنی برگان در مناطق جنگلی تخریب‌ شده انجام می‌‌شود، بیشتر به جنگل‌خواری شبیه است تا جنگل‌کاری!

وی اضافه کرد: از بیش از7300 گونه گیاهی در ایران فقط شش گونه سوزنی برگ وجود دارد که جزو فلور طبیعی و بومی ایران هستند که عبارتند از زربین یا سرو، چهارگونه از جنس ارس، و سرخدار که زربین یا سرو درختی است که با آب و هوای مدیترانه‌ای سازگار است و از دیرباز در ایران کاشته می‌شده است.

مهدوی افزود: ارس نیز از گیاهان کوهستانی است که اغلب در مناطق مرتفع البرز و کوه‌های خراسان و کپه‌داغ و به ‌طور پراکنده در زاگرس دیده می‌شود، سرخدار نیز از گیاهان در حال انقراض ایران است که رویشگاه طبیعی آن جنگل‌های اطراف گرگان و یک جمعیت آن نیز در پارک ملی گلستان و به طور بسیار پراکنده به صورت لکه‌هایی در جنگل‌های شمال وجود دارد. تمامی سایر گونه‌های سوزنی برگ که در ایران مشاهده می‌شوند و در جنگل‌کاری‌ها از آنها استفاده می‌شوند غیربومی بوده و از خارج وارد شده‌اند مانند سرو نقره‌ای که از آمریکا وارد شده است.

این عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام خاطرنشان کرد: نباید از سوزنی‌برگان برای جنگل‌کاری‌ها در ایران استفاده کرد؛ زیرا خسارت گونه‌های سوزنی برگ به منابع طبیعی و گونه‌های بومی به مراتب بیشتر از سود آنهاست که از جمله آنها می‌توان به برهم زدن تعادل دمایی خاک -سوزنی برگ‌ها به دلیل پوشش دائمی‌برگ‌ها از نفوذ نور خورشید به سطح زمین جلوگیری می‌کنند- اشاره کرد، همچنین فقدان نور مانع از تشکیل و رشد جامعه گیاهی در بستر می‌شود. خاک سرد نیز مانع از تجزیه بقایای گیاهی می‌شود.

وی در ادامه برهم زدن تعادل آبی را از جمله آثار زیانبار استفاده از سوزنی برگان دانست و در این زمینه گفت: سطح کل برگ‌ها و شاخه‌های سوزنی برگ‌ها از پهن برگ‌ها بیشتر است، ولی میزان تعرق در سوزنی برگ‌ها و پهن‌برگ‌ها تقریبا برابر است که علت آن کمتر بودن تبادلا‌ت روزنه‌ای سوزنی برگان است در نتیجه درختان سوزنی برگ مقدار آب بیشتری را روی شاخ و برگ خود نگه داشته و مجددا در اثر تبخیر از دست می‌دهند که طبق مطالعات انجام شده سوزنی برگان در مقایسه پهن برگان از رسیدن بیش از20 درصد حجم باران به سطح خاک جلوگیری می‌کنند این مقدار در کشور ایران که آب و هوای گرم وخشک دارد به مراتب بیشتر است که باعث جلوگیری از ذخیره‌سازی آب در سفره‌های زیرزمینی می‌شود.

مدیرگروه جنگل و مرتع دانشگاه ایلام بر هم زدن تعادل غذایی خاک را از دیگر آثار زیانبار استفاده از سوزنی برگان ذکر کرد و ادامه داد: این گیاهان عمدتا ازت را به شکل آمونیوم جذب می‌کنند؛ لذا نیترات خاک در جنگل سوزنی برگ شسته شده و باعث افزایش اسیدیته خاک می‌شود درختان پهن برگ به دلیل غنای پوشش کف، مقدار نیترات بیشتری جذب می‌کنند و لذا از شست‌وشوی نیترات خاک جلوگیری می‌شود. از آنجایی که بخش عمده فلور ایران را گیاهان قلیایی‌پسند تشکیل می‌دهند، افزایش اسیدیته خاک مانع از رشد بسیاری از گیاهان می‌شود.

این استاد دانشگاه ایلام در خصوص تشکیل هوموس اظهار کرد: در زیر درختان سوزنی‌برگ هوموس خام (تجزیه نشده) انباشته می‌شود، ولی هوموس زیر درختان پهن برگ بیشتر قلیایی بوده و از مواد غذایی غنی است. موجودات تجزیه‌کننده هوموس در زیر درختان پهن برگ بسیار غنی و فعال هستند، وجود رزین و سایر متابولیت‌های ثانویه مانع از تجزیه هوموس در خاک سوزنی برگان می‌شود.


این مدرس دانشگاه اضافه کرد: با توجه به توضیحات ذکر شده مشخص است که کاشت سوزنی برگان و به خصوص گونه‌هایی که قبلا‌ اهلی شده‌اند کاری آسان و بی‌دردسر است، چون این گیاهان در خاک‌های فقیر امکان رقابت بیشتری نسبت به سایر گیاهان دارند از طرفی خود باعث فقر بیشتر خاک و کاهش شدید تنوع زیستی می‌شوند. از بین رفتن گونه‌های بومی یکی از اثرات منفی کاشت این درختان است.

مدیرگروه جنگل و مرتع دانشگاه ایلام تفاوت عمده بیولوژیکی درختان سوزنی برگ با گیاهان پهن برگ و به خصوص گیاهان بوته‌ای و علفی در نوع گرده‌افشانی آنها دانست و گفت: سوزنی برگان توسط باد گرده‌افشانی می‌کنند، ولی گیاهان علفی و درختچه‌ای عمدتا توسط حشرات گرده‌افشانی می‌شوند. با جایگزین شدن سوزنی برگان در جامعه گیاهی غنای فون نیز کاهش می‌یابد.

دکتر مهدوی افزود: آنچه امروز به نام جنگل‌کاری با سوزنی برگان در مناطق جنگلی تخریب‌ شده انجام می‌گیرد بیشتر به جنگل‌خواری شبیه است تا جنگل‌کاری. چون هم باعث تخریب بیشتر جنگل و مراتع طبیعی و از بین رفتن گونه‌های بومی می‌شود و هم شاید سود‌های سرشاری را نصیب پیمانکاران و مشاوران این پروژه‌ها می‌کند. انتظار می‌رود مسوولا‌ن سازمان‌های مسوول توجه بیشتری به ذخایر ژنتیکی بومی ‌این کشور مبذول دارند.

وی تصریح کرد:فلور ایران دارای صدها گونه گیاهی مفید و زیباست که اگر کمی ‌دانش و درایت به کار گرفته شود به راحتی می‌توان با صرف هزینه‌های ناچیز با حفاظت از مناطق طبیعی موجود با استفاده از گونه‌های بومی ‌در مناطق تخریب شده از تهاجم گونه‌های بیگانه به طبیعت ایران جلوگیری کرد، البته یک شرط دارد و آن افزایش دانش مدیران و کارشناسان مسوول و اختصاص بودجه‌های پروژه‌های جنگل‌کاری با گونه‌های منحصراً بومی برای حفاظت از منابع طبیعی و جنگل‌هاست. کاشت گونه‌های سوزنی برگ را هم می‌توان تنها در سطح محدود در مناطق که فاقد هر گونه پوشش گیاهی باشد و یا به فضای سبز شهرها و پارک‌ها اختصاص داد.

دکتر خشنود نورالهی – عضو هییت علمی دانشگاه ایلام نیز در گفت وگو با خبرنگار ایسنا ضمن بیان اینکه روشن کردن آتش در دل طبیعت خیانتی نابخشودنی در حق این نعمت خدادادی است، گفت:جلوگیری از قطع درختان٬ پرهیز از هرس شاخه‌های جوان و سبزینه باید در رأس برنامه تفریحی مردم استان ایلام در ایام تعطیلات عید قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: متأسفانه دیده می‌شود که مردم در پایان روز تمام زباله‌ها و پسماندهای تفریح آن روز را در همان جا باقی می‌گذارند که بازیافت مواد پلاستیکی سال‌های سال زمان لازم دارد تا جذب زمین شود و این عمل ناشایست ضرری جبران‌ناپذیر در حق طبیعت است.

این گیاه‌پزشک و مدرس دانشگاه ضمن اشاره به اینکه مردم با تهیه ذغال برای عدم شکستن شاخ و برگ درختان به طبیعت بروند، اضافه کرد: دستکاری طبیعت به نوعی باعث تغییر اکولوژی جنگل شده و بروز بسیاری از آفات را به همراه خواهد داشت.

نورالهی روشن کردن آتش را ضربه‌ای مهلک به زمین و طبیعت اعلام وعنوان کرد: متأسفانه از سوی برخی از شهروندان دیده می‌شود که در هنگام رفتن به جنگل و پیدا کردن جایی برای استراحت با دیدن جا مانده آتش بجای روشن کردن مجدد در همان جا ولی در جای دیگری آتشی دیگر را برپا می‌کنند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام روشن کردن آتش و خاکستر را عاملی بسیار مخرب برای طبیعت دانست و بیان کرد: روشن کردن چندین آتش در یک منطقه مخرب‌ترین عامل جنگل‌های استان ایلام است.

گزارش از خبرنگار ایسنای ایلام: رضا نجفی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه