چهارشنبه, 22ام آبان

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی زیست بوم کم شدن پوشش گیاهی کار دست گلستان داد - تهدید مجدد رانش زمین در «زیارت» گرگان - انتقال چشمه‌ها راه حل مقطعی

زیست بوم

کم شدن پوشش گیاهی کار دست گلستان داد - تهدید مجدد رانش زمین در «زیارت» گرگان - انتقال چشمه‌ها راه حل مقطعی

رانش‌های اخیر و وقوع جریان توده ای در منطقه «نوکلا» زیارت گرگان که به علت بارش های اخیر ایجاد شده، سبب شده که کارشناسان در خصوص وقوع مجدد این لغزش ها هشدار دهند.

خبرگزاری مهر، گروه استان ها- اعظم محبی: در تاریخ ۱۸ و ۱۹ بهمن ماه در منطقه «نوکلا» زیارت حداقل سه بار زمین لغزش اتفاق افتاد و این امر باعث شد که جلسه مدیریت بحران شهرستان گرگان تشکیل شود.

طبق گفته کارشناسان این حادثه ابتدا زمین لغزش بود که در فاصله هزار و ۵۰۰ متری از جاده اصلی زیارت به صورت توده ای حرکت کرد ولی در ادامه به دلیل تغذیه آب به جریان گلی تغییر یافت.

معاون راهداری اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان گلستان در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: در روزی که لغزش اتفاق افتاد ورودی روخانه بسته و آب وارد جاده شد.

غلامرضا بیکی افزود: راهداری بلافاصله با تجهیزات مختلف مانند بیل مکانیکی و لودر و کامیون و غیره به مدت ۷۲ ساعت در این نقطه مشغول به کار بود.

بیکی ادامه داد: صبح پنجشنبه راهداران از ساعت ۶ در منطقه درگیر بودند و تا ساعت ۱۰ مسیر باز شد ولی ساعت سه بعدازظهر اعلام شد که رانش دوباره اتفاق افتاده و نیروها اعزام شدند.

۵۰۰ سرویس کامیون بار حمل شد

وی تصریح کرد: راهداران حدود ۵۰۰ سرویس کامیون از آن جا بار بردند و همچنان این خطر وجود دارد که دوباره رانش و گل و لای دهانه رودخانه را ببندد و آب به محور سرازیر شود.

وی با بیان محدود کردن تردد مسیر در آن برهه گفت: این جریان شامل گل و لای همراه سنگ و تنه های درخت بود که به پایین سرازیر می شد.

یک کارشناس جنگلداری هم به خبرنگار مهر گفت که مقوله رانش زمین در حوزه زیارت موضوع جدیدی نیست بلکه رخدادی طبیعی بوده که از گذشته های دور تاکنون اتفاق افتاده است.

زمین لغزش سکونتگاه های زیارت را هم تهدید می کند

علی قاسمعلی با اشاره به کندی حرکت نزولی لایه های رسوبی زیارت که سبب غفلت طولانی از این چالش بالقوه شده، ادامه داد: متأسفانه این رخداد علاوه بر مناطق غیرمسکونی و مناطق پیرامونی زیارت، سکونتگاه های زیارت را هم تهدید می کند.

وی گفت: عوامل متعددی از جمله بارش، از بین رفتن پوشش گیاهی، ناپایداری خاک، نوع خاک و شیب زمین در رانش اخیر نقش داشته که البته بیشترین نقش به بارش شدید باران و نوع بافت خاک مناطق بالادستی جاده تعلق می گیرد.

قاسمعلی با اشاره به طرح‌های گسترده مدیریت شهری استان در حوزه گردشگری تاکید کرد: وقوع حوادث طبیعی از مهم‌ترین عوامل ایجاد اختلال در توسعه جامعه روستایی به شمار می‌رود و به همین سبب برای جلوگیری از ابتر ماندن پروژه‌های کلان گردشگری و بوم گردی در حوزه زیارت باید اقدام عاجلی صورت گیرد.

۳ رخداد بارشی سبب اشباع خاک رویین شد

رئیس اداره آبخیزداری و حفاظت خاک اداره کل منابع طبیعی گلستان هم در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: آن چیزی که در منطقه زیارت اتفاق افتاده است یک پدیده طبیعی از نوع حرکت های توده ای بود که در دسته‌بندی های زمین لغزش خود اتفاق افتاده است.

محمد عباسی با بیان این که حرکت های توده ای انواع مختلفی دارد، گفت: بافت زیارت از نوع شیست (سازند نفوذناپذیر) است، که این باعث شد در اثر تغذیه مناسب رطوبتی که در سه رخداد بارشی مهم در ۲۹ دی، ۱۰ و

۱۴ بهمن اتفاق افتاد و در مجموع ۱۷۰ میلی متر بارش را در برداشت، خاک رویین شیست در کل حوزه اشباع شود.

وی تصریح کرد: برای ایجاد یک زمین لغزش باید سه شرط اصلی شیب، سازند نفوذناپذیر و آب وجود داشته باشد که در این منطقه  هر سه شرط وجود داشت.

ایجاد شکست شیب به عمق ۴ متر

عباسی با بیان این که حدود پنج ساعت منطقه بالادست حادثه پایش شد، توضیح داد: در پیشانی لغزش (ارتفاع ۸۸۰ متری از سطح زمین یا ۵۰۰ متری از جاده) یک شکست شیب به عمق چهار متر در اثر لغزش ایجاد شده و دو چشمه قابل رویت هم وجود دارد.

وی با اشاره به این که بخشی از آب ها هم ممکن است زیرقشری و غیرقابل رویت باشد، تصریح کرد: آبدهی و آورد این دو چشمه افزایش یافته است که این ها ژئومورفولوژی خاصی دارد.

عباسی با بیان این‌که سطح حوزه ۸۰ هکتار است، تأکید کرد: دامنه رو به شمال پرشیب و دامنه رو به جنوب کم شیب است و این رویداد در دامنه رو به جنوب اتفاق افتاده است چون شیب دامنه رو به شمال زیاد بوده و به راحتی زهکشی شده و آب آن از منطقه خارج می شود.

وی اظهار کرد: ولی در دامنه رو به جنوب شیب کم باعث شده که چشمه ها فرصت نفوذ پیدا کنند ولی به لایه نفوذناپذیر برخورد می کنند و باعث می شود که خاک رویی را کاملاً اشباع کنند.

اتفاق مجدد قابل انتظار است

عباسی گفت: این اتفاق بسیار قابل انتظار است و هر لحظه ممکن است لغزش روی دهد مخصوصاً در این منطقه که اکنون شکست شیب هم وجود دارد.

طبق گفته وی شکست شیب به این معنا است که پاشنه شیب خالی شده و مساحت بیش از ۴۰ هکتار در بالادست، مستعد ایجاد حرکت است.

عباسی با بیان این که اکنون ما با مشکل خطر چندگانه و هم زمان مواجه هستیم، توضیح داد: در لغزش قبلی بخشی از رودخانه مسدود و آب وارد جاده شد و عملاً جاده هم به عنوان رودخانه عمل کرد حال اگر این حجم توده بیشتر بود می‌توانست سد بسیار بزرگ موقت طبیعی ایجاد کند.

وی با بیان این که این پتانسیل خطر به علت عرض کم دره زیارت وجود دارد، افزود: در این صورت هیچ راهی برای مدیریت بحران وجود نداشت زیرا تنها راه مواصلاتی بسته می‌شد و امکان داشت فاجعه ای اتفاق بیفتد.

عباسی با اشاره به مکاتبه با سایر دستگاه در این زمینه و اعلام همکاری منابع طبیعی گلستان، ادامه داد: حذف آب از منطقه مهم‌ترین اقدام در برابر زمین لغزش است و این منطقه باید زهکشی و آب به صورت ایمن و

هدفمند حذف شود.

وی با تأکید بر لزوم اطلاع رسانی و آگاهی بخشی مردم در این زمینه، گفت: هرجا که شیست در لایه زیرزمینی وجود دارد به عنوان پرچم قرمز است و باید توسعه ساخت و ساز و تردد مدیریت شود.

انتقال ۲ چشمه راه حل کوتاه مدت

در خصوص اقداماتی که باید در کوتاه مدت انجام شود با معاون فنی وآبخیزداری اداره کل منابع طبیعی وآبخیزداری گلستان گفتگو کردیم، عبدالرحیم لطفی به خبرنگار مهر گفت: زیارت شیست گرگان است و اگر جهت لایه

های شیفت، در جهت شیب باشد احتمال رانش آن بسیار زیاد است.

وی با بیان این که این پدیده معمولاً در سال های ترسالی اتفاق می افتد، افزود: لایه شیست که سنگ بستر است مانند صابون عمل کرده و وقتی به پایین می رسد آن را خیس می کند. لایه بالایی، لایه ای از خاک های ریزدانه

و ریشه های درختان را به سمت پایین حرکت می دهد حال اگر لرزش و زمین لرزه هم باشد که این حرکت تشدید شده و به یک جریان تبدیل خواهد شد.

لطفی تصریح کرد: باید شرایط را به قبل از حرکت برگردانیم و یکی از روش های آن، دورکردن آب است که در کوتاه مدت باید دو چشمه ای که ظهور پیدا کرده را بهسازی کرده و جابجا کنیم.

وی افزود: مقرر شد با همکاری آب و فاضلاب شهری در چند روز آینده آب این چشمه ها را برای استفاده شرب انتقال دهیم.

لطفی گفت: این کار، اقدام کوتاه مدت و در بلندمدت باید مطالعات لغزش صورت گرفته و اقداماتی مانند زهکشی دامنه ها و غیره اتفاق بیفتد.

وی با اشاره به نصب بنرهای هشدار در منطقه که پتانسیل خطر را گوشزد کنند، افزود: باید تردد شبانه محدود شود و دستگاه های اطلاع رسان و امدادی مردم را از این خطر آگاه کنند.

پتانسل و موقعیت جغرافیایی زیارت به گونه ای است که با توجه به آب و هوای مطلوب، وجود جنگل و آبشارهای زیبا و بافت تاریخی روستایی و دیگر مواهب خدادادی سبب جذب گردشگران فراوان به این روستا می شود

بنابراین برای جلوگیری از هرگونه خطر احتمالی باید دستگاه ذی ربط اقدام عاجلی انجام دهند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه