پنج شنبه, 01ام فروردين

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی زیست بوم حضور پرندگان کنار آبزی در اعماق کویر- ثبت رکورد حضور پرنده طلایی در کرمان

زیست بوم

حضور پرندگان کنار آبزی در اعماق کویر- ثبت رکورد حضور پرنده طلایی در کرمان

خبرگزاری مهر: دخالتهای انسانی، شکار بی رویه و خشکسالی در عرصه های طبیعی استانهای مختلف و بی آب شدن تالابها و حوزه های آبریز موجب حضور پرندگان مهاجر آبزی به سدها و آبگیرهای کرمان شده است این درحالیست که حضور پرندگان آبزی در اعماق کویر در کنار رودخانه شور نیز در ماههای اخیر ثبت شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، استان کرمان که 11 درصد مساحت کشور را به خود اختصاص داده است سه میلیون نفر جمعیت دارد به این ترتیب بزرگترین استان کشور با جمعیتی محدود یکی از بهترین فرصتهای را برای بکر نگاه داشتن طبیعت در اختیار قرار داده است و اکثر حیوانات در معرض انقراض در عرصه های طبیعی این استان یافت می شود و اخیرا گزارشها از مهاجرت این حیوانات به طبیعت کرمان افزایش یافته است.

خشکسالی و افزایش جمعیت انسانی و دخالتهای غیر طبیعی در عرضه های زیستی در استانهای دیگر کشور موجب کوچ پرندگان و حیوانات وحشی به استان کرمان شده است و در سالهای اخیر گونه های مختلف پرندگان و جانوران وحشی در استان کرمان مشاهده شده است.

هر چند این استان نیز با خشکسالی دست و پنجه نرم می کند اما همچنان حیوانات با استفاده از عرصه های طبیعی محدود استان کرمان و امنیت مووجود در استان به حیات خود ادامه می دهند.

لیست تالابهای و دریاچه های کرمان

محمد جهانشاهی در گفتگو با مهر اظهارداشت: استان کرمان با خشکسالی شدید در محیط زیست مواجه شده است و به همین دلیل بسیاری از حوزه های آبخیز استان کرمان خشک شده اند و سدها نیز با کاهش آب مواجه هستند با این وجود همچنان به دلیل اینکه مداخله های انسانی در طبیعت کرمان نسبت به سایر استانها کمتر است برخی از گونه های منحصر به فرد به سمت استان کرمان مهاجرت می کنند ضمن اینکه باتلاق جازموریان و برخی از مناطق آبخیز هم در مسیر بین المللی مهاجرت پرندگان قرار دارد.

وی وجود رودخانه های دائمی در کرمان به خصوص هلیل را نیز در این زمینه قابل توجه دانست.

 

باتلاق جازموریان در جنوب کرمان

وی در خصوص حوزه های آبی استان کرمان گفت: چاله لوت که یکی از آبگیرهای منطقه به شمار می‌رود، در شمال شرقی کوه‌های کرمان واقع شده است و از خشک‌ترین و کم‌آب‌ترین حوزه‌های آبریز ایران است اما کناره غربی آن به علت مجاورت با کوه‌های کرمان نسبتا مرطوب‌تر از دیگر نقاط آن است. رود شور از مهمترین رودهای چاله لوت محسوب می شود.

خشکسالی و سدسازی جازموریان را نابود می کند

وی گفت: تالاب جازموریان در جنوب شرقی استان کرمان و در مرز این استان با سیستان و بلوچستان قرار دارد و به جهت قرار گرفتن در منطقه‌ای کم‌آب، به عنوان یکی از مهمترین منابع آبی استان کرمان به شمار می‌رود.

جهانشاهی افزود: تالاب جازموریان که در ارتفاع 350 متری از سطح دریا قرار گرفته است به وسیله رودخانه هلیل رود و رودخانه بمپور تغذیه می‌شود و بنا به فصول مختلف سال وسعت آن تغییر می‌کند این تالاب با وسعتی معادل 200 هزار هکتار یکی از بکرترین اکوسیستم‌های ایران می‌باشد.

وی گفت: برخلاف تمام هامون‌های بسته درونی ایران، خاکهای هامون جازموریان چندان شور نیست و زمین آن از قلوه سنگ‌ها و لایه‌های شنی و آهکی تشکیل شده است. در واقع دلیل این امر این است که آب در دریاچه جازموریان ساکن نیست و زهکش طبیعی دارد.

وی تصریح کرد: در اثر خشکسالی‌های سال‌های اخیر در استان کرمان و احداث سدهای متعدد بر روی رودخانه‌های این استان از جمله هلیل‌رود، متاسفانه بخش قابل توجهی از این دریاچه و مراتع اطراف آن کاملاً خشک شده و هر روز بر شدت خسارت‌ها افزوده می‌شود. این امر سبب به هم خوردن چرخه مهاجرت پرندگان به این باتلاق شده است و حضور پرندگان سیبری در این باتلاق آنقدر کمرنگ شده که تقریبا می‌توان گفت به صفر رسیده است.

 

عکس پرنده زرده پره در سد سیرجان

وی افزود: دریاچه ترشاب نیز از دیگر حوزه ها است که این دریاچه فصلی در فاصله 13 کیلومتری شهر بردسیر و در نزدیکی روستای ترشاب واقع شده است.

سدهای کرمان مکانی برای حضور پرندگان آبزی در کویر

وی بیان کرد: سد جیرفت هم بزرگترین سد مخزنی استان کرمان است که در 40 کیلومتری شمال غربی شهرستان جیرفت در محل تنگ نراب بر روی رودخانه هلیل رود در دامنه کوه‌های زاگرس احداث شده است. همچنین سد مخزنی بافت در فاصله 160 کیلومتری جنوب غربی کرمان و در فاصله 4 کیلومتری شمال شرق بافت در منطقه آسیاب جفته واقع شده است.

وی گفت: دریاچه حلبی ساز از دیگر دریاچه‌های استان کرمان محسوب می شود که در شهرستان بردسیر واقع شده است.

 

سلیم طلایی در حوزه آبریز زرند

ثبت رکورد جدید از حضور سلیم طلایی خاوری

مدیرکل محیط زیست استان کرمان در گفتگو با مهر با اشاره به مشاهده برخی از پرنده های کنار آبزی در طبیعت کرمان  اظهارداشت: طی روزهای اخیر اولین رکورد از حضور پرنده سلیم طلایی خاوری در استان کرمان ثبت شده است.

محمود صفر زاده گفت: طی بازدید به عمل آمده از بندهای خاکی بخش سیریز شهرستان زرند در در ارتفاع 1380 متر از آبهای آزاد موفق به مشاهده و عکاسی از یک قطعه سلیم طلایی خاوری گونه کنارآبزی از راسته آبچلیک سانان و خانواده سلیمیان شدند.

وی گفت: از ویژگیهای ظاهری این گونه می توان به ابعاد کوچک طول بدن 23تا 26 سانتی متر آن و تشابه نر و ماده و دارا بودن تغییرات فصلی اشاره نمود. سلیم طلایی خاوری در سواحل جزر و مدی مسطح، گلی و ماسه ای همچنین صخره های مرجانی زیست کرده و در زمان مهاجرت در ساحل دریاچه ها، رودخانه ها و مردابها و نیز مراتع و علفزارهای کوتاه دیده می شود.

 

وی ادامه داد: این گونه پرنده ای اجتماعی است و از حشرات، نرم تنان کوچک، سخت پوستان، کرمها و گاهی گیاهان آبزی تغذیه می کند تاکنون حضور این پرنده در سواحل خلیج فارس، سواحل استان سیستان و بلوچستان و در سواحل میانکاله در جنوب دریای خزر به ثبت رسیده است. ضمنا سلیم طلایی خاوری جزو پرندگان مهاجر زمستانه در ایران بوده که در سنوات گذشته در استان تهران نیز حضور آن توسط پرنده شناسان گزارش شده است.

پرنده نادر آبزنی در آسمان کویر

همچنین، کارشناس مسئول حیات وحش اداره کل محیط زیست استان کرمان گفت: در سال گذشته گونه های کنار آبزی مختلفی از جمله پرنده زرده پره در اطراف سد تنگوئیه مشاهده شده است و جالب اینکه این گونه برای نخستین بار در کرمان دیده شده است.

ابراهیم صحتی گفت: این گونه از جمله گونه های منحصر به فرد و ارزشمند مهاجر است که پس از مشاهده زنده گیری و برای تعیین مسیر مهاجرت پلاک گذاری شد.

وی تصریح کرد: این گونه پیش از این در مازندران و ایلام مشاهده شده بود.

 

رودخانه شور در کویر مرکزی

وی ابراز امیدواری کرد که استان کرمان به مکان مناسبی برای پرورش و زندگی پرندگان کنار آبزنی تبدیل شود.

وجود حوزه آبریز در نزدیکی گرمترین نقطه زمین

این درحالی است که محسن تجربه کار، پژوهشگر کرمانی نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهارداشت: در سفر اخیری که منطقه گرم و خشک کرمان در نزدیکی گرمترین نقطه زمین در مجاورت گودال مرکزی کویر لوت داشتم در کناره های رودخانه شور شاهد تجمع آب بودیم که این مکانها برخلاف تصوری که وجود دارد مملو از حیات است.

وی افزود: نکته قابل توجه اینکه در این منطقه حتی پرندگان کنار آبزی هم زندگی می کنند و به نظر می رسد مسیر مهاجرت پرندگان در ایام سرد سال می باشد.

تجربه کار گفت: گونه های آبزی منحصر به فرد و در معرض انقراض در آبهای این منطقه زندگی می کنند که دارای ارزش بسیار بالای علمی است.

وی گفت: گونه های مختلف پرندگان نیمه آبزنی نیز در این منطقه حضور دارند و به نظر می رسد منطقه ای بکر و بدون دسترسی انسان برای زندگی پرندگان مهاجر است که از ارزش بسیار بالایی نیز برخوردار است.

........................................

گزارش: اسما محمودی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه