یکشنبه, 30ام تیر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان تپه‌های 5 هزار ساله موسایی در معرض تخریب

یادمان

تپه‌های 5 هزار ساله موسایی در معرض تخریب

25 سال پیش درحالی قسمت شرقی تپه موسایی به‌قصد گنج‌یابی تخریب شد که فعالان میراث‌فرهنگی استان کرمانشاه معتقدند، مجوز ساخت پاساژ در شمال تپه و جاده‌کشی در غرب آن سبب شده که این تپه در معرض تخریب جدی قرار گیرد. این درحالی است که در کنار تپه موسایی دو تپه تاریخی کوچکتر واقع شده که آن‌ها نیز به‌واسطه فعالیت‌های کشاورزی تخریب شده است.

خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ تپه موسایی و دو تپه کوچک کنار آن در حاشیه شهر روانسر از مهمترین آثار باستانی اورامانات هستند که از 25 سال پیش تاکنون مورد تعرض‌ قرار گرفته‌اند. گسترش فعالیت‌های کشاورزی به‌قصد گنج‌یابی و ساخت و سازهای گسترده در حریم این تپه سبب شده که فعالان و کارشناسان استان کرمانشاه نسبت به تخریب‌هایی که در حریم و عرصه این تپه انجام می‌گیرد، اعتراض کنند.
 
این‌درحالی است که تپه موسایی با مساحت حدود دو هکتار و ارتفاع بیش از 10 متر بزرگترین تپه باستانی منطقه است و آثاری با قدمت پنج هزار سال را در دل خود جای داده است.
 
 آنطور که فعالان میراث‌فرهنگی استان کرمانشاه خبر می‌دهند، اولین بار باستان‌شناسان آمریکایی و کانادایی به شناسایی و مطالعه این تپه پرداختند. اما قسمت شرقی تپه در حدود 25 یا 30 سال پیش با بولدوزر و به بهانه استفاده از خاک مرغوب برای کشاورزی اما به قصد گنج یابی تخریب شد.
 
 این فعالان میراث‌فرهنگی می‌گویند، درحال‌حاضر نیز به‌دلیل نبود پایگاه میراث‌فرهنگی در شهرستان روانسر آثار حفاری غیرمجاز در نقاط مختلف تپه موسایی مشاهده می‌شود. این درحالی است که در تخریب‌ها و حفاری‌ها تعدادی گور خمره دوره اشکانی، پی سنگی، تکه های سفال، سنگ و استخوان انسان شناسایی شد. 
 
درواقع تخریب‌ها و یافته‌های ارزشمند این محوطه سبب شد که تپه موسایی در تاریخ 8/12/1377 به شماره 2270 به ثبت آثار ملی در آید. با این حال، ساخت پاساژ در شمال تپه و جاده در غرب آن به حریم منظری تپه آسیب‌های جدی وارد کرده است.
 
 فعالان میراث‌فرهنگی کرمانشاه با اینکه معتقدند، میراث فرهنگی کرمانشاه در سال 1389 مطالعات مقدماتی برای تعیین حریم در تپه موسایی و تپه‌های اطراف آن انجام داد و در سال 1390 باستان‌شناسان به تعیین عرصه و حریم آن پرداختند. اما باز هم  تپه کوچکتری که در حدود 50 متری شمال شرقی تپه اصلی موسایی با ارتفاع نسبتا کم و وسعت محدود تری قرار گرفته در نتیجه فعالیت‌های گسترده کشاورزی تسطیح و تخریب شد.
 
 کارشناسان می‌گویند، این تپه کوچک را با توجه به یافته های سطحی می‌توان هم دوره با لایه های قدیمی تپه بزرگ به حساب آورد، چرا که در سطح آن نمونه هایی از انواع ابزارهای سنگی اعم از تیغه، تراشه و ... برخی قطعات سفال با ساخت ساده و گاها لعاب گلی غلیظ نیز یافت شده که نشان از استقرارهای پیش از تاریخ در این محوطه است.
 
 تپه سوم از تپه های سه گانه موسایی در شهرستان روانسر، با ارتفاع حدود دو متر از سطح زمینهای مجاور و برشی که در ضلع شمال غربی آن ایجاد شده کاملا متمایز از بقیه تپه‌ها است. در دامنه این تپه نیز قطعات سفال با خمیره قرمز مایل به صورتی و لبه های پهن که از مشخصه های سفالهای دوران تاریخی اشکانی - ساسانی است مشاهده می‌شود که علاوه بر این آثار بقایای سنگهایی که در سطح و اطراف این تپه قرار دارد، از وجود برخی آثار معماری در این تپه  خبر می‌دهد.
 
فعالان میراث‌فرهنگی می‌گویند، تا حدود 20 سال پیش یک قدمگاه بنام سه سواره شامل چند درخت کهنسال در شمال تپه بود که درحال‌حاضر اثری از آنها برجای نمانده است. این درحالی است که چند سال پیش در عرصه تپه موسایی گورستانی متعلق به عصر مفرغ یافت شده که در حریم آن مجتمع توریستی ساخته شده است. مجتمعی که گفته می‌شود معاون میراث‌فرهنگی در اواخر دولت دهم مجوز آن را داده است.
 
 درحال‌حاضر تپه موسایی که دارای قدمتی چندین هزار ساله است و از منظر مطالعات باستان شناسی به دوره نوسنگی(6500 پ.م) تعلق دارد و با شماره 2270 در مورخ 8/12/ 77 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است هم‌اکنون بخش وسیعی از عرصه ضلع شمالی و حریم درجه 1 این اثر ارزشمند علی رغم مطالعات باستان شناختی توسط میراث فرهنگی وقت و با صدور مجوز و ساخت پاساژ تخریب شد.

 کارشناسان معتقدند، روانسر یکی از شهرهای استان کرمانشاه به‌شمار می‌رود که دارای آثار تاریخی بی شماری است. اما فاقد اداره میراث‌فرهنگی است. به‌گفته این کارشناسان اگر به‌آثار و محوطه‌های تاریخی این شهرستان توجهی نشود دیری نمی‌پاید که چیزی از تتمه‌های باقیمانده از میراث‌ غرب باقی نمی‌ماند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه