یکشنبه, 03ام بهمن

شما اینجا هستید: رویه نخست ایران پژوهی جستار

جستار

همان حضرات…!

در شماره پیشین جهان کتاب آقاى محمدرضا بایرامى در پاسخ به نقد من بر کتاب ایشان، مطلبى منتشر کرده‌‌اند تحت عنوان «کدام حضرات، حضرت؟». اگرچه این نوشته در مقایسه با آن نوشته طول و تفصیل بسیار دارد، ولى لب کلام ایشان چند پاراگراف بیش نیست و مابقى جز چند نکته گذرا که بدان اشاره خواهد شد، متضمن مطالب درخور توجهى نمى‌باشد؛ سوز دلى است و مجموعه‌اى از خطاب‌هاى شخصى که بیشتر وصف‌الحال خود ایشان است؛ شاید که از سرریزشان تشفى خاطرى حاصل آمده باشد.

نقد و بررسی پژوهش‌های مورخان شوروی در حوزه تاریخ ایران باستان

به تعبیر کمونیست‌ها، برای اینکه در جامعه‌ای انقلاب سوسیالیستی رخ دهد، آن جامعه باید از مراحل تطور و تکامل کمونیستی، یعنی برده‌داری، فئودالیسم و بورژوآزی بگذرد. آنها توجه نمی‌کردند که برای تبیین علوم انسانی نمی‌توان از قوانین و نظریه‌های عام بهره گرفت و هر جامعه و تمدن بر اساس شرایط اقلیمی سرزمینی که در آن شکل گرفته، و ویژگی‌های نژادی به وجود آورندگانش، مراحل ویژه‌ای در مسیر تکامل اجتماعی خود پیموده‌است.

جعل و تحریف در تاریخ و فرهنگ آذربایجان‏

آشنایى من با کتاب مردگان باغ سبز با خواندن نقد آقاى کاوه بیات بر کتاب در جلسه رونمایى آن – که در مجله جهان کتاب چاپ شده بود – آغاز شد.

The Persian Poet, Nezami - A Brief Note on Iranian-ness of Nezami

Thinkers, scientists, poets, theosophists, philosophers and such figures – no matter what language they speak – are the virtual parents of the people who were one day their fellow countrymen and countrywomen.

دو سال سکوت (بررسی ادعاهای ناصر پورپیرار در کتاب‌های «دوازده قرن سکوت» و «پلی بر گذشته») - بخش سوم و پایانی

دربارهٔ کتاب آقای پورپیرار بسیار پیش از اینها می‌توان سخن گفت و هریک از این نکته ها می‌تواند موضوع پژوهش تفصیلی باشد؛ اما آن مهم را به عهدهٔ پژوهشهای آتی می‌گذاریم. با این نقد فقط خواستیم تا آن هنگام که بررسیهای تفصیلی بیشتر انجام شود، این دعوی ها مسلم و تثبیت شده انگاشته نشود.

دو سال سکوت (بررسی ادعاهای ناصر پورپیرار در کتاب‌های «دوازده قرن سکوت» و «پلی بر گذشته» ) - بخش دوم

 تعجب می­ کنیم! توی « کتیبة کرتیر » در آن ترجمه ای که خودشان کرده اند یا خودشان قبول دارند ، چندین فعل می بینیم، پس چرا می گویند فعل ندارد ؟ با دقّت بیشتر می ­فهمیم منظورشان فقط فعل «است » است که در «  کتیبة شاپور » دیده نمی­ شود و مثلاً می­ گوید « شاپور… پسر خدایگان بابک شاه [است] » . درست شد . واقعاً این جمله اگر « است » داشت ، بهتر بود. اما راستی، مگر زبان عربیِ مورد علاقة ایشان « است » دارد ؟ مثل اینکه حواستان نبود!

آژند ساروج، نانک و سازه‌های آبی قدیم استان فارس

استان فارس با آب و هوا و اقلیم‌های متنوع خود از دیرباز مهم‌ترین کانون فعالیت‌های کشاورزی ایران بوده است. منابع آب چاه، چشمه، قنات، رودخانه و دریاچه تقریباً در سراسر این خطه وجود دارد. کارشناسان فن آب و آبیاری قدیم فارس برای تأمین آب از این منابع برای آبیاری، آشامیدن، بهداشت و استفاده از انرژی آن ناچار به ساختن سازه‌هایی نظیر آبراهه (روباز و روبسته)، بند (برای انباشتن و برای بالا آوردن آب رودخانه)، استخر، آب انبار، رختشویخانه، گرمابه، حوض، گاوچاه و آسیاب بوده‌اند.

نام درست و تاریخی دریاچهٔ ماهلو

ضرورت نامیدن پدیده‌های طبیعی و مکان‌های جغرافیایی با نامی مشخص و یگانه از بدیهیاتی است که بشر از دیرباز بدان آگاه بوده و همواره کوشش کرده تا دشت‌ها، دریاها، کوه‌ها و رودهای پیرامون خود را به این شیوه نامگذاری کند. بشر آنچه را هم که خود بنیان نهاده، مانند کشورها، شهرها و روستاها، باز با همین روش نامگذاری کرده است.

زادگاه اردشیر بابکان

در تاریخ طبری می‌خوانیم: «گویند که اردشیر در یکی از دهکده‌های اصطخر تولد یافت به نام طیروده که از روستای خیر از ولایت اصطخر بود.» ابو علی بلعمی در تاریخ بلعمی می‌نویسد: «و اصطخر را روستاییست و آن را روستای خیرو خوانند و آن جا دیهی است نام وی طیروده، اردشیر از آن دیه بود و آن دیه بدو باز خوانند.»

تاریخ پزشکی در ایران باستان - ابزارهای جراحی در تاریخ پزشکی

از بین پزشکانی که آثار خود را به زبان فارسی تألیف کرده اند بیش از همه «سیداسماعیل جرجانی» در مهم ترین اثر پزشکی خود «ذخیرة خوارزمشاهی»از آلات و ادوات جراحی یاد کرده است که از جملة آنها می توان به نوعی وسیله به نام میل برای گشودن پلک چشم افرادی که قادر به گشودن چشم خود نیستند، صناره برای مداوای طرفه یا ناخنه که گوشت زائدی است که در گوشة چشم پدید می آید و منقاشو مهت برای درمان دیگر بیماری های چشم اشاره کرد.

در همین زمینه