دوشنبه, 27ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست ایران پژوهی جستار

جستار

آژند ساروج، نانک و سازه‌های آبی قدیم استان فارس

استان فارس با آب و هوا و اقلیم‌های متنوع خود از دیرباز مهم‌ترین کانون فعالیت‌های کشاورزی ایران بوده است. منابع آب چاه، چشمه، قنات، رودخانه و دریاچه تقریباً در سراسر این خطه وجود دارد. کارشناسان فن آب و آبیاری قدیم فارس برای تأمین آب از این منابع برای آبیاری، آشامیدن، بهداشت و استفاده از انرژی آن ناچار به ساختن سازه‌هایی نظیر آبراهه (روباز و روبسته)، بند (برای انباشتن و برای بالا آوردن آب رودخانه)، استخر، آب انبار، رختشویخانه، گرمابه، حوض، گاوچاه و آسیاب بوده‌اند.

نام درست و تاریخی دریاچهٔ ماهلو

ضرورت نامیدن پدیده‌های طبیعی و مکان‌های جغرافیایی با نامی مشخص و یگانه از بدیهیاتی است که بشر از دیرباز بدان آگاه بوده و همواره کوشش کرده تا دشت‌ها، دریاها، کوه‌ها و رودهای پیرامون خود را به این شیوه نامگذاری کند. بشر آنچه را هم که خود بنیان نهاده، مانند کشورها، شهرها و روستاها، باز با همین روش نامگذاری کرده است.

زادگاه اردشیر بابکان

در تاریخ طبری می‌خوانیم: «گویند که اردشیر در یکی از دهکده‌های اصطخر تولد یافت به نام طیروده که از روستای خیر از ولایت اصطخر بود.» ابو علی بلعمی در تاریخ بلعمی می‌نویسد: «و اصطخر را روستاییست و آن را روستای خیرو خوانند و آن جا دیهی است نام وی طیروده، اردشیر از آن دیه بود و آن دیه بدو باز خوانند.»

تاریخ پزشکی در ایران باستان - ابزارهای جراحی در تاریخ پزشکی

از بین پزشکانی که آثار خود را به زبان فارسی تألیف کرده اند بیش از همه «سیداسماعیل جرجانی» در مهم ترین اثر پزشکی خود «ذخیرة خوارزمشاهی»از آلات و ادوات جراحی یاد کرده است که از جملة آنها می توان به نوعی وسیله به نام میل برای گشودن پلک چشم افرادی که قادر به گشودن چشم خود نیستند، صناره برای مداوای طرفه یا ناخنه که گوشت زائدی است که در گوشة چشم پدید می آید و منقاشو مهت برای درمان دیگر بیماری های چشم اشاره کرد.

طرح تحول نظام بانکی

سالهاست که کسانی یا بهتر باید گفت گروههایی دست از سر مسایل پولی، مالی و بانکداری کشور برنمی‌دارند و پس از گذشت این همه سال هنوز دست‌اندرکار «خطا – خطا»اند که البته نام آن را آزمون می‌گذارند. در حالی که حساسترین بخش اقتصاد کشور، بخش پولی و مالی و بانکداری است.

پنجره جمعیتی: فرصت یا تهدید

گروهی با نادیده انگاشتن این بخش از واقعیت که نرخ رشد جمعیت کنونی کشور در آینده‌ای نه‌چندان دور ایران را با موجی از سال‌خوردگی مواجه خواهد کرد، بر موضع کاهش جمعیت پافشاری می‌کنند. به اعتقاد آن‌ها پرداختن به طرح افزایش جمعیت با توجه به وضعیت اقتصادی و مناسبات مدیریتی حاکم بر جامعه دستاوردی جز فقر به همراه نخواهد داشت. از سوی دیگر طیف مقابل تنها با تاکید بر ظرفیت‌های موجود جامعه و آرمان‌های خود به دفاع از سیاست‌های افرایش جمعیت می‌پردازند و توجهی به چگونگی بالقوه ساختن این ظرفیت‌ها و تعدیل پراکندگی جمعیت وکیفیت زندگی ندارند. به این ترتــیب موضع‌گیری در خصوص«سیاست جمعیتی» به جز پاره‌ای از موارد بیش‌تر در قالب رفتارهای واکنشی و الگوهای رفتاری غوغاسالارانه «حیدری – نعمتی» انعکاس پیدا کرده است. اما آمارها گویای چه واقعیتی است؟

اقتصاد بدون درآمد نفت

دکتر مصدق خیلی زود به این نتیجه رسید که راه‌حل کوتاه‌مدت برای مسالهٔ نفت ایران وجود ندارد. از این‌رو، بر آن شد تا راهبرد «اقتصاد بدون درآمد نفت» را به مورد اجرا بگذارد تا ایران بتواند برابر فشارهای اقتصادی روزافزون دولت انگلیس که از پشتیبانی دولت آمریکا نیز برخوردار بود، پایداری نماید. از سوی دیگر، پیش‌گرفتن این سیاست، میتوانست سردمداران بریتانیا را بر سر عقل آورد و آنان را به پذیرش راه‌حلی در راستای روح و مفاد قانون ملی شدن صنایع نفت در سرتاسر کشور، وادار سازد.

نگاهی به دانشنامه‌های طب سنتی ایران - 2

در ادبیات فارسی، مشهورترین پزشک شاعر، عطار نیشابوری ا‌ست که به قول خودش هر روزه در داروخانه‌، نبض بیماران را می‌گرفت و بنا به تشخیص برای آنان داروهایی تجویز می‌کرد. معروف‌ترین متن مربوط به خوردنی‌ها و خوراک‌ها، دیوان اطعمه اثر ابواسحاق (معروف به بسحاق)‌شیرازی‌ست که شاعر در مقدمه‌ منثور خود نوشته است که «با وجود اوصاف فردوسی، مثنویات نظامی، طیبات سعدی، غزلیات سلمان ساوجی، مقالات عماد فقیه کرمانی و طلاقت الفاظ و متانت معانی اشعار حافظ» می‌خواهد زمینه‌ متفاوتی را برای طبع آزمایی اختیار کند و لذا دیوان او شامل مطالبی از این دست است: سفره‌ کنزالاشتها، طعام بازار، آش‌های ترش، میوه‌ها، حلواها، و ده‌ها غزل که در استقبال اشعار حافظ، سلمان ساوجی، سعدی و دیگران با تکیه بر شیوه‌ سرایش خود پیرامون اطعمه و اشربه سروده است...

نگاهی به دانشنامه‌های طب سنتی ایران - 1

«مولانا» در لابلای «مثنوی» و «دیوان شمس» مکرر به طبایع اربعه اشاره کرده و کیفیت آنها و علائم غلبه یکی از آنها بر دیگری را که موجب انحراف مزاج از اعتدال طبیعی آن است، برشمرده است.

نمایشنامه - آذربایگانی چطور ترک زبان شد

برگرفته از نمایشنامۀ «آذربایگانی چطور ترک زبان شد»، نمایشنامۀ مهر و میهن، نگارش رسام ارژنگی (استاد هنرهای زیبا)، تهران، بهمن ماه 1324. (اين نمایشنامه در سال 1313 در تبریز اجرا شده است)

در همین زمینه