شنبه, 27ام بهمن

شما اینجا هستید: رویه نخست ایران پژوهی ایران پژوهی

ایران پژوهی

از غرب ایران چه میدانیم؟ - کوششی در بازخوانی تاریخ مناطق غربی ایران

غرب به زبان ایرانی و در ماتیکان‌های ایرانی خُوَرْوَران است که معنای تحت اللفظی جایی که خور(خورشید) می‌رود. در برابرش خُوَراسان(خراسان) است، جایی که خور می‌آساید. (می‌آید) . غربِ ایران به دلایل دانشی که دانشمندان بزرگی در آن پرورش یافته اند، (شهرزوری، دینوری، جزری، آمِدی،...)، به دلایل نظامی که سرداران بزرگی در آن پرورش یافتند، (صلاح الدین ایوبی، فرماندهان دوره صفویه،...)، به دلایل تاریخی و جغرافیایی (که همیشۀ تاریخ بخشی از جغرافیای ایران و مردمانش مردمان ایرانی و تاریخش تاریخ ایران است) و به دلایل سیاسی برای ما ایرانیان دارای اهمیت است.

ایران، تصوری ذهنی نیست - ایران و ایرانشهر در گفت‌وگو با سید صادق سجادی

 

دکتر سجادی معتقد است که مفهوم و مصداق ایران یک تصور ذهنی نیست و اندیشه ملی ایرانی یعنی جهان‌بینی ایرانی، سابقه چند هزار ساله دارد. این مورخ برجسته در گفت‌وگوی حاضر به پیشینه ایران و دلالت‌های آن اشاره و تاکید می‌کند که مفهوم ایران، جعل پهلوی اول نیست و بسیار ریشه دارتر و با سابقه‌تر از این حرف‌هاست.

 

چکیده‌ی نتیجه‌ی «ویل دورانت» از مطالعه و نگارش تاریخ تمدن بشری

وی در پایان کار وصیت می‌کند عبارتی را پشت مجموعه بنویسند که گویا چکیده‌ی پند وی از مطالعه تاریخ تمدن بشری است و این عبارت چیزی نیست جز توصیه و تاکید بر ناسیونالیسم در تمامی ابعاد اقتصادی، فرهنگی و سیاسی و گویا به مثابه‌ی یک موضع گیری آشکار است علیه ایدئولوژی‌های جهان وطن عصر جنگ سرد که مصائب ناگفتنی برای بشر به بار آوردند: «تمدن هم اشتراک مساعی است و هم رقابت، بنابراین چه بهتر که هر ملتی دارای فرهنگ، دولت، اقتصاد، لباس و آوازهای مخصوص خود باشد ... »

دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن: ایران فقط خاک نیست

اسلامی ندوشن معتقد است که ایران واقعی یعنی ایران فرهنگی و تاریخی نه خاک معین. به عقیده او خاک یکی از اجزای ایران است؛ مظروفی است که فرهنگ و تاریخ سه هزار ساله ما در آن قرار گرفته‌ است.

ایران تنها کشور نفت نیست - دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن

اگر نام کشور ما در نقشه جغرافیا در ردیف چند نامی است که شاخصیتی دارند، برای همین است؛ برای تاریخ و تمدن اوست؛ نه برای آنکه اتوبوس‌های دو طبقه در خیابان‌ها تهران روانند، یا میدان بهارستان غرق فواره‌های گردنکش و چراغهای رنگارنگ شده است. اقتباس تمدن و صنعت غرب هیچگونه مغایرتی با حفظ خصوصیات ملی و توجه به نیروهای معنوی ندارد، همانگونه که در هند یا ژاپن نداشته. برعکس، آنچه به ملتی درخشندگی می‌بخشد، تنها وجود ماشینهای عظیم و وسائل رفاه و زرق و برق نیست، تنها نساجی «منچستر» و فولاد «شفلید» و کشتی «کوین مری» و «رویال ارفورس» انگلستان را کشوری بزرگ نکرده است، شکسپیر و بیکن و داروین و دیکنز و حتی لارنس الیویه و ویویان لی نیز در این میانه دستی داشته‌اند، «کمبریج» به سبب دانشگاهش و «استراتفورد» برای تئاتری که دارد، هر دو از «بیرمنگهام» بلند آوازه‌ترند، این اصل در باره هر کشور متمدنی، چه کوچک و چه بزرگ، صادق است، فرانسه یا آلمان، هلند یا سوئد.

ملت گرایی: نهضتِ ضد استعمار و ضد استبداد و ضد استثمار

اگر در روزگارانِ گذشته، ‌ایرانیان برپایه‌ی قوانین غریزی و به راهنمایی حسِ‌ملیت، می‌گفتند: «چو ایران نباشد، تن من مباد» امروز بر پایه‌ی راهنمایی مکتبِ ملت‌گرایی (ناسیونالیسم) چنان «خود» را در وجود «ملت» متسحیل می‌بینند که بدون او، نمی توانند خود را تجسم بخشند.

در همین زمینه