یکشنبه, 01ام اسفند

شما اینجا هستید: رویه نخست ایران پژوهی جستار

جستار

آذربایجانی چطور ترک زبان شد - 4

نه دیگر نمی توان انکار کرد، خودش است. (از جا بلند شده می گوید) فردا از میان خواهد رفت، امشب واپسین شب زندگانی اوست، آری فردا خاطر ملوکانه از بابت او آسوده می گردد.

آذربایجانی چطور ترک زبان شد - 3

پرده بالا رفته یک منظره ی اتاق قدیمی دیده می شود که خانم جوانی در روی تشک نشسته و در جلوی او شمعی در شمعدان ِنقره روشن است و سخنان و اشعار پایین را در وصف حال خود و سوختن شمع با آهنگ ویژه می خواند.

آذربایجانی چطور ترک زبان شد - 2

این قدرها هم به بیگانگان اعتماد نکن، خلفای عباسی چه معامله با ابومسلم خراسانی کردند که غازان خان با خواجه صدرالدین بکند؛ ابومسلم سردار شجاع و رادمرد ایرانی خلفای بنی امیه را که با ایرانی ها بدرفتاری می کردند منقرض ساخت و به علوی ها تکلیف خلافت نمود چون آنان از قبول آن امتناع ورزیدند به بنی عباس واگذار کرد و منصور عباسی در مقابل این خدمت و خوبی بالاخره او را به عنوان مهمانی دعوت نمود و بی خبر ریختند سر آن مرد پاک سرشت و ریز ریزش کردند.

آذربایگانی چطور ترک زبان شد - 1

اوهوی مردم شهر تبریز بدانید و آگاه باشید فرمان جهان مطاع غازان شاه است : هر کس از افراد رعیت از مرد و زن و بچه به فارسی تکلم و گفتگو کند، زبانش بریده می شود.

خورشید ایرانی و هلال عثمانی

شکست‌های ایران در عصر قاجار از روسیه تزاری و تحمیل قراردادهای گلستان (1813) و ترکمانچای (1828) گرچه نقطه پایانی بر حاکمیت سیاسی ایران بر قفقاز جنوبی بود، ولی این به معنای گسسته شدن رشته پیوندهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی ایران با سرزمین‌های شمال ارس نبود.

فراروایت در خدمت هویت کاذب

جنگ‌های روس با ایران و اشغال بخش های مهمی از قفقاز که از نظر ادبی، فرهنگی، تمدنی و سیاسی برای کشورمان اهمیت زیادی داشت حادثه مهمی در تاریخ معاصر کشور است. این جنگ ها تا حدود زیادی سرنوشت ایران و منطقه را تعیین کرد و از سوی دیگر سبب بیداری ملی در ایران نسبت به عقب ماندگی‌های نظامی، سیاسی و اداری شد.

زردشت و گاهشماری ایرانی

به نوشته مورخان و اسناد و گزارش های تاریخی، در ایران باستان تقویم پیوسته‌‌ای رواج نداشته است، ولی شواهد روشنی در دست است که نشان می‌دهد، نخستین تقویم واقعی، علمی و پیوسته را ایرانیان پایه گذاری کرده‌اند و بقیه تقویم های رایج در جهان از جمله تقویم اسکندری، میلادی، هجری قمری، هجری شمسی، یزدگردی، جلالی، همه و همه بر پایه مبنای تقویم ایرانی پی ریزی شده‌اند و همگی دنباله تقویم ایرانی کهنی هستند، که پیشینه آن به قرن‌ها پیش از میلاد مسیح (ع) می‌رسد؛ مبدأیی که بر پایه علمی دقیق و بر اساس رصد درست خورشید و تعیین طول حقیقی سال استوار است، به گونه ای  که امروز با در دست داشتن چنین مبدأ تاریخی به راحتی می‌توان در مورد روایت های گوناگون و درباره درستی مبدأ تقویم ایرانی به قضاوت نشست.

تحول درونی به دگرگونی در بیرون می‌انجامد

دیده‌ایم که این «به گردن دیگران انداختن» تا آنجا پیش می‌رود که می‌کوشیم گناه عقب‌ماندگی‌های صنعتی‌مان را- مثلاً- به گردن شعر و شاعری بیندازیم و بگوییم چون به شعر و شاعری مشغول بودیم، فی‌المثل موشک نساختیم، این قصه هم دراز است و این زمان بگذار تا وقت دگر.

لالایی ها

نویسنده: پیرایه یغمایی
«لالايی» نخستين پيمان آهنگين و شاعرانه‌ای است که ميان مادر و کودک بسته می‌شود. رشته‌ای است، نامریی که از لب‌های مادر تا گوش‌های کودک می پويد و تأثير جادويی آن خواب ژرف و آرامی است که کودک را فرا می گيرد. رشته‌ای که حامل آرمان‌ها و آرزوهای صادقانه و بی‌وسواس مادر است و تکان های دمادم گاهواره بر آن رنگی از توازن و تکرار می‌زند. و اين آرزوها آنچنان بی تشويش و ساده بيان می شوند که ذهن شنونده در اينکه آنها آرزو هستند يا واقعيت، بی تصميم و سر گردان می ماند. انگار که مادر با تمامی قلبش می‌خواهد که بشود و می شود و حتا گاه خدا هم در برابر اين شدن در می‌ماند.

دوازده ماه سال - مهر و آبان

در اوستا میثر Mithra، در فرس هخامنشی و سانسکریت میتر Mitra یکی از بزرگ‌ترین ایزدان دین زردشتی است. در اوستا، یکی از دلکش‌ترین یشت ها که نامزد است، به مهر یشت، در نیایش این فرشته است.

در همین زمینه