سه شنبه, 30ام آبان

شما اینجا هستید: رویه نخست ایران پژوهی جستار

جستار

سـرو در فرهنگ ایرانی - بخش دوم و پایانی

از نکات جالب و عجیب، تأویلی است که ایرانیان در ادوار باستان برای سرو قائل بودند؛ تا آنجا که در قرن اول هجری، دیدن درخت سرو در خواب‌ سروری تا مرتبه‌ای که «ورای آن مرتبتی نباشد»، تعبیر و تأویل شده است.

آذربایجانی چطور ترک زبان شد - 6

پرده بالا رفته و منظره ی بیرون شهر با زمین های پست و بلند دیده می شود که در قسمت جلو تخته سنگی افتاده و از دور دورنمای کوه های کمرنگ پیداست و دو نفر از جنگجویان مغول خواجه صدرالدین را می آورند.

آذربایجانی چطور ترک زبان شد - 5

در این پرده صحنه دو قسمت می شود، یکی زندان دختر و دیگری زندان پسر؛ موقعی که پرده باز می شود کسی در زندان ها نیست پس از لحظه ای آنان را سربازان وارد نموده خسرو را با زنجیر و گلناز را بی زنجیر حبس می نمایند.

آذربایجانی چطور ترک زبان شد - 4

نه دیگر نمی توان انکار کرد، خودش است. (از جا بلند شده می گوید) فردا از میان خواهد رفت، امشب واپسین شب زندگانی اوست، آری فردا خاطر ملوکانه از بابت او آسوده می گردد.

آذربایجانی چطور ترک زبان شد - 3

پرده بالا رفته یک منظره ی اتاق قدیمی دیده می شود که خانم جوانی در روی تشک نشسته و در جلوی او شمعی در شمعدان ِنقره روشن است و سخنان و اشعار پایین را در وصف حال خود و سوختن شمع با آهنگ ویژه می خواند.

آذربایجانی چطور ترک زبان شد - 2

این قدرها هم به بیگانگان اعتماد نکن، خلفای عباسی چه معامله با ابومسلم خراسانی کردند که غازان خان با خواجه صدرالدین بکند؛ ابومسلم سردار شجاع و رادمرد ایرانی خلفای بنی امیه را که با ایرانی ها بدرفتاری می کردند منقرض ساخت و به علوی ها تکلیف خلافت نمود چون آنان از قبول آن امتناع ورزیدند به بنی عباس واگذار کرد و منصور عباسی در مقابل این خدمت و خوبی بالاخره او را به عنوان مهمانی دعوت نمود و بی خبر ریختند سر آن مرد پاک سرشت و ریز ریزش کردند.

آذربایگانی چطور ترک زبان شد - 1

اوهوی مردم شهر تبریز بدانید و آگاه باشید فرمان جهان مطاع غازان شاه است : هر کس از افراد رعیت از مرد و زن و بچه به فارسی تکلم و گفتگو کند، زبانش بریده می شود.

خورشید ایرانی و هلال عثمانی

شکست‌های ایران در عصر قاجار از روسیه تزاری و تحمیل قراردادهای گلستان (1813) و ترکمانچای (1828) گرچه نقطه پایانی بر حاکمیت سیاسی ایران بر قفقاز جنوبی بود، ولی این به معنای گسسته شدن رشته پیوندهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی ایران با سرزمین‌های شمال ارس نبود.

فراروایت در خدمت هویت کاذب

جنگ‌های روس با ایران و اشغال بخش های مهمی از قفقاز که از نظر ادبی، فرهنگی، تمدنی و سیاسی برای کشورمان اهمیت زیادی داشت حادثه مهمی در تاریخ معاصر کشور است. این جنگ ها تا حدود زیادی سرنوشت ایران و منطقه را تعیین کرد و از سوی دیگر سبب بیداری ملی در ایران نسبت به عقب ماندگی‌های نظامی، سیاسی و اداری شد.

زردشت و گاهشماری ایرانی

به نوشته مورخان و اسناد و گزارش های تاریخی، در ایران باستان تقویم پیوسته‌‌ای رواج نداشته است، ولی شواهد روشنی در دست است که نشان می‌دهد، نخستین تقویم واقعی، علمی و پیوسته را ایرانیان پایه گذاری کرده‌اند و بقیه تقویم های رایج در جهان از جمله تقویم اسکندری، میلادی، هجری قمری، هجری شمسی، یزدگردی، جلالی، همه و همه بر پایه مبنای تقویم ایرانی پی ریزی شده‌اند و همگی دنباله تقویم ایرانی کهنی هستند، که پیشینه آن به قرن‌ها پیش از میلاد مسیح (ع) می‌رسد؛ مبدأیی که بر پایه علمی دقیق و بر اساس رصد درست خورشید و تعیین طول حقیقی سال استوار است، به گونه ای  که امروز با در دست داشتن چنین مبدأ تاریخی به راحتی می‌توان در مورد روایت های گوناگون و درباره درستی مبدأ تقویم ایرانی به قضاوت نشست.

در همین زمینه