دوشنبه, 05ام تیر

شما اینجا هستید: رویه نخست ایران پژوهی جستار

جستار

حدیث مدعیان و خیال همکاران (نقد آراء پورپیرار)

او صراحتا ابراز می‌داشت که آدم بی‌سواد است و مدعی بود مورخان حتی از پاسخ‌گویی به یک آدم بی‌سواد هم عاجز هستند! غافل از اینکه هر علم را لوازمی است و هرگز میان عالم و جاهل گفتگویی در نمی‌گیرد که به نتیجه روشنی منتهی شود.

یک ملت، یک زبان

زبان یکى از جنبه‌هاى فرهنگ یک ملت است، ادبیات، دین، فلسفه، هنر، و تاریخ مشترک بخش دیگرى از آن است. ایرانیانى که زبان مادرى‌شان فارسى نیست در همه موارد فوق با فارسى زبانها فرهنگ مشترک دارند و این تفاوت زبانى نمى تواند عامل جدایى و یا افتراق باشد. زیرا این وجوه اشتراک آنها را سخت به هم پیوند داده است.

اقتصاد ایران و دوی 4 در صد متر

یکی از دلایل این امر جابجایی صنایع از کشورهای پیش‌رفته به کشورهای کم درآمد با دستمزدهای پایین‌تر است. به ویژه، کشورهای یاد شده برای تولید انبود دارای مزیت های زیادی هستند.

آموزش کلاسیک، آموزش امروزین

امروزه، بزرگ‌تر‌ین دغدغه‌ی کشورهای زنده، ارتقای سطح آموزش شهروندان است، به طوری که بتوانند در جهان آینده، جایگاه شایسته‌ای داشته باشند. اینک، بر خلاف گذشته، این امر مسلم و مسأله‌ی شناخته شده‌ای است که بزرگ‌ترین و اصلی ترین بخش مولد هر ملت، بخش آموزش است. عدم موفقیت در امر آموزش ملی، یعنی «باخت» در صحنه‌ی جهانی.

جغرافیای تاریخی - به یاد روانشاد دکتر منوچهر ستوده

روانشاد دکتر ستوده از معدود دانایان به امور جغرافیای تاریخی ایران بودند. به پاس کوشش های ایشان در بزرگداشت این بخش از فرهنگ ایران، مختصری برای آشنایی درباره «جغرافیای تاریخی شهرهای ایران» و اهمیت آن نزد مردمان میانه جهان (ایرانیان) بیان می کنیم.

نه شرقی، نه غربی

برای اینکه بدانیم سهم ما در بخش‌بندی شرقی - غربی کجاست و چقدر است و با شرقی کردنمان چه چیزهایی را از دست داده‌ و چه چیزهایی را به دست آورده‌ایم چاره‌ای نداریم تا به مجموعه ایران از آغاز تاریخش در جهان بنگریم، و نگاه دانشمندان و بزرگان این سرزمین به این مجموعه را بکاویم. سهم ما در اندیشه‌ورزی، از شرقی بودن چقدر است و تا به کجاست؟

درباره ریشه‌های نجومی پرچم شیر و خورشید

تاریخ دراز آهنگ ایران «هر ورقش دفتری است» و سندیتی از دانش‌مردمان این سرزمین. هر یک از این برگه‌های تاریخ پر شکوه ایران وقتی به نگارش در می‌آید خود دفتری می‌شود بایسته و شایسته ستایش. در این میان نگاره‌های بازمانده از دوران کهن در کشورمان هر یک دفتری است که جهت‌گیری‌های دانشی مردمان ایرانی را نشان می‌دهد، و در واقع ما را به اندیشه‌ورزی‌های پدیدآورندگان آن نگاره رهنما است. چه این نگاره‌ها را صرفاً یک نگاره هنری بدانیم و مثلاً از روی آن نگاره به نوع پوشش ایرانیان در دوران هخامنشی و یا اشکانی پی ببریم، و یا یک نگاره مهندسی از ساخت پل، در همه این نگاره‌ها پشتوانه‌ای دانشی قرار دارد که منجر به آفرینش این نگاره‌ها شده است. ما با این پشتوانه دانشی بیشتر کار داریم تا خود نگاره، چه به نظر نگارنده این پشتوانه دانشی است که ماندگاری ما را از دوران کهن تا به امروز رقم زده است. خردورزی‌ای که بر احساس و هیجان غلبه داشته است.

پان‌تورانیسم در جنگ دوم جهانی؛ مروری بر چند سند و گزارش

در سال‌های بین دو جنگ اول و دوم جهانی، با توجه به رویکرد انتقادی کمالیون نسبت به سیاست‌های نسنجیدۀ دولت عثمانی در مراحل پایانی کار، مانند اتحاد اسلام و پان‌ترکیسم که فروپاشی عثمانی را تسریع کرد، تمرکز اصلی جمهوری ترکیه بر شکل‌گیری نوعی ناسیونالیسم محدود و مقید به قلمرو جمهوری بود و تحدید پان‌ترکیسم.

چیستان‌ها و شعبده‌های ریاضی در کتاب تحفةالغرائب

تحفه الغرائب کتابی است که در قرن پنجم هجری نوشته شده است. این کتاب یک دائرةالمعارف علمی زمان خودش است. این اطلاعات بهترین و علمی‌ترین نوع اطلاعات تا زمان خودش بوده است. فصل بیستم تحفةالغرائب در مورد مسایل ریاضی، هندسی و جبری، چیستان‌ها، سرگرمی‌ها، و شعبده‌های ریاضی است که  در مجالس و محافل آن زمان به کار می‌رفته است. این فصل سطح جدی‌ترین دانش بشری یعنی ریاضیات کاربردی را در ایران نشان می‌دهد. علاوه بر اهمیت آن به عنوان یک کتاب علمی ایرانی، از نظر جهانی اهمیت آن از نظر تاریخ شعبده بازی است. قدیمی ترین کتابی که در باره شعبده بازی نوشته شده است توسط کشیشی فرانسیسکن به نام لوکا پاچیولی در بین سالهای ١۴٩۶ و ١۵٠٨ نوشته شده است. اهمیت کتاب طبری این است که تاریخ شعبده بازی را سر و ته می‌کند. زیرا این تاریخ را در حدود پانصد سال به عقب می‌برد و این افتخار بزرگی برای ایرانیان است.

تاریخ سازی به سیاق پان ترکیسم سویتیک!

در منابعِ کهن، مانند الکامل فی التّاریخ ابن اثیر، مروج الذهب مسعودی، فتوحُ البُلدان بَلاذُری، مُعجَمَ اَلبُلدان یاقوت حَمَوی، البلدان و تاریخ یعقوبی، الاقالیم و مسالک و ممالک استخری و صورة الارض ابن حوقل و چندین نوشتهٔ تاریخی و جغرافیایی دیگر، نه تنها نشانی از ترکی بودن زبان مردم آذربایجان در آن دوران‌ها نمی‌یابیم، که درآن نوشتارها، اگرهم اشاره‌ای به زبان مردم آذربایجان شده باشد، نویسندگان، بر فارسی و یا نزدیک به فارسی و یا «فهلوی» بودن زبان مردم آن دیار گواهی داده‌اند.

در همین زمینه