پنج شنبه, 03ام خرداد

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی صنایع دستی سمفونی خاموش مس کرمان - هنر 6000 ساله واپسین نفسها را می‌کشد

صنایع دستی

سمفونی خاموش مس کرمان - هنر 6000 ساله واپسین نفسها را می‌کشد

خبرگزاری مهر: بازار کرمان سالیان زیادی میزبان صدها هنرمند بود که با دستان توانمند خود هنر بی بدیل مسگری را خلق می کردند اما این روزها تعدادشان به انگشتان دست رسیده و بازار مسگرها بیش از هر زمان دیگری خاموش است.

به گزارش خبرنگار مهر، زمین خشک و خسیس کویر لطف خود را در حق مردمان کویر تمام کرده و با جای دادن معادن با ارزشی هم چون مس در دل کرمان، روی بخشندگی خود را نشان داده است.

تاریخچه این صنعت دست ارزشمند، به درازای تاریخ است، حفاری های انجام شده در شهداد و بردسیر حاکی از آن است که بیش از شش هزار سال پیش مردمان این خطه موفق به ذوب مس در کوره های ابتدایی و ساخت ظروف مسی شده اند.

گران بودن ظروف مسی، فقدان تنوع و نبود تبلیغات مناسب سبب شده این صنعت زیبا و اصیل روز به روز مهجور تر شود.

اینجا بازار مس گرهای کرمان

این روزها، خلوتی بازار مس گرها  به طور محسوسی قابل مشاهده است. دیگر صدای چکش زن ها و بالا و پایین کردن مس ها شنیده نمی شود زمان زیادی از روزهایی که در شلوغی بازار صدا به صدا نمی رسید، گذشته است.

تعداد ظروف و دیگ های مسی بزرگ کنار طاق های دیوارهای بازار که تداعی کننده بازار مس گرها  برای هر کرمانی بود کم و کمتر شده است.

این در حالی است که ظروف چینی بی کیفیت جای خالی ظروف مسی را در این بازار پر کرده و این صنعت ارزشمند به حاشیه برده شده است.

گرد فراموشی دامن گیر این بازار عهد صفویه

در این فضای یخ زده  بازار وارد یکی از  مغازه ها می شوم. از معدود مغازه هایی است که فقط مس می فروشد. حاج یزدان پناه برای سرگرم کردن خود در این کسادی بازار به تلویزیون پناه برده است. 

ساعت شش و نیم عصر اولین دشت روز خود را با فروش یک قابلمه دست دوم مسی کسب می کند. خریدار، مسافر است از دیار دور.

به گفته این مغازه دار بازار مس گرها برای مردم فراموش شده است.

با تنوع  در آثار صنایع دستی سلیقه مشتری نیز تغییر کرده است. در پی تغییرات تکنولوژی  و تنوع  این آثار،  نیاز های مخاطبان نیز  عوض شده است.مس  سنگین و زمخت گذشته جواب گوی نیاز های مشتری های کنونی نیست.

این مساله به خوبی برای صاحبان مغازه ها آشکار است به همین علت است که وقتی مشتری  سراغ مس در پیرکس دار را می گیرد،زیاد تعجب نمی کنند.

اما نکته قابل توجه بی تفاوتی مس گر ها به نیاز های جدید مشتریان است. یکی از مس فروش های بازار  در خصوص تغییرات مس و طرح های جدید معتقد است خاصیت مس به گونه ای است که نمی توان آن  را  زیاد  تغییر داد.

وی معتقد است دیگر کسی به فکر خلاقیت در طراحی مس نیست.

مس مطابق با نیاز های روز نیست

سنگینی، شکل های قدیمی، فقدان تنوع و از همه مهم تر گران بودن مس  از جمله عواملی است که دست به دست هم داده است تا خریدار آن روز به روز کمتر شود، به روز نبودن طرح های ظروف مسی عاملی است برای سر باز زدن از آن ها.

ظروف تزیینی، سیلور، بلور و .... جای خود را در بازار سنتی کرمان باز کرده است و انواع مختلفی از ظروف و وسایل تزیینی از شهر و کشورهای مختلف در بازار سنتی کرمان دیده می شود.

ورود کالاهای مسی و اجناس تزیینی خارجی که کیفیت مس را ندارد، گرچه کمر مس را خم کرده است، اما از نظر تنوع و قیمت مشتری ها را راضی کرده است.

روزی مس گرها از آلومینیوم و نیکل

یکی از فروشنده های قدیمی بازار معتقد است: هر روز که می گذرد در بازار مسگرها، مس و مسگر کمتر دیده می شود.

این در حالی است که مس گرها دخلشان از فروش ظروف آلومینیومی و نیکلی و سایر ظروف تزیینی غیر مسی  می گذرد.

یکی دیگر از پیرهای مس فروش می گوید: از ما خوب پشتیبانی نشده است. پسر من که یکی از قلم زن های مس بود در حال حاضر در اصفهان کار می کند.

وی هچنین افزود: جوانان نیز علاقه به این کار ندارند و کمتر وارد این عرصه می شود.

نیکل رقیب مس شده است

کفگیرهای مسی و قابلمه های مسی که سالیان سال مهمان خانه مادر بزرگ های ما بود این روز ها کمتر در خانه های نسل جدید و حتی  سالخوردگان  کرمانی  پیدا می شود. قابلمه های نیکل بلای جان مس شده است ظروف سبک اما خطرناک نیکل سال های زیادی است که میزبان خانواده های ما شده است، قیمت مناسب و تنوع نیکل سبب شده است تا بسیاری از هم استانی هایمان نیکل را جایگزین مس کنند.

این در حالی است که در ذهنیت بسیاری از مردم این سوال متبادر می شود که هنگامی که با هزینه کمتر می توان ظروف زیباتر با تنوع بیشتر که پخت و پز را آسان تر می کند بخرند چرا به مس روی بیاوریم؟

شایان ذکر است که پزشکان با هشدار در خصوص استفاده از ظروف تفلون، نیکل مردم را تشویق به استفاده از ظروف مسی  می کنند، حفظ سلامتی قلب، رشد مغز، تمدد اعصاب از فواید استفاده از ظروف مس است.

تنوع و تکثر از خصوصیات عصر مدرن است اما هنر در آن است که بتوان هویت و اصالت آثار خود را در انبوه کالاهای لوکس پاسداری کرد و برای نسل های بعد از خود هنر  شهرمان را به یادگار بگذاریم.

صنعت مس بیش از هر زمان دیگری نیاز به توجه و تبلیغ دارد تا رونق گذشته خود را بازیابد و صدای دلنشین چکش زن های مس در بازار کرمان بار دیگر به صدا درآید.

............................
گزارش: زهره ابراهیمی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه