شنبه, 28ام مهر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان نمایش قدیمی‌ترین آثار تاریخ‌گذاری شده انسان‌های اولیه در موزه ملی ایران

یادمان

نمایش قدیمی‌ترین آثار تاریخ‌گذاری شده انسان‌های اولیه در موزه ملی ایران

کشفیات غار دربند تاریخ حضور انسان در ایران را با استناد بر سال‌یابی مطلق در حدود یک‌صد هزار سال عقب برد. درحال‌حاضر نمونه‌هایی از قدیمی‌ترین مدارک باستان شناسی حضور انسان در ایران که تاکنون به شیوه علمی تاریخ‌گذاری شده در نمایشگاه گزیده‌اى از یافته‌هاى پژوهش‌هاى باستان‌شناسی ایران در موزه ملی ایران به نمایش درآمده است.

خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ قدیمی‌ترین آثار تاریخ‌گذاری شده انسان‌های اولیه ساکن ایران در حالی در موزه ملی ایران به نمایش درآمده است که این آثار در کاوش‌های باستان‌شناسی سال 1391 در غار دربند رشی در گیلان به‌دست‌آمده‌اند. آنطور که باستان‌شناسان اعلام کرده‌اند آثار غار دربندی رشی شامل ابزارهای سنگی و سنگواره گونه منقرض‌شده‌ای از خرس است.
 
پیش از این اما گزارش این کاوش و نتایج آن در نخستین روز دوازدهمین گردهم آیى سالانه باستان‌شناسی ایران توسط سرپرست تیم کاوش، دکتر فریدون بیگلری ارائه شد. طبق گفته وی کشفیات اخیر غار دربند ازاین‌جهت اهمیت دارد که تا پیش از آن، قدیمی‌ترین آثار تاریخ‌گذاری شده انسان در ایران بین 40 تا 50 هزار سال و در یک مورد حدود 148 هزار سال ـ با خطای 35 هزار سال ـ بود که در چند غار در لرستان، اصفهان و ایلام یافت شده‌اند و مربوط به دوره پارینه‌سنگی میانی هستند.
 
به‌گفته این متخصص دوره پارینه‌سنگی، از دوره پیش از آن، یعنی دوره پارینه‌سنگی قدیم در طول پنجاه سال اخیر ابزارهای سنگی در نقاط مختلف ایران کشف شده‌اند که شامل کشف رود خراسان، ماشکید و لادیز بلوچستان، میناب هرمزگان، هلیلان در ایلام، شیوه تو در مهاباد و گنج پر در گیلان می‌شوند.

او می‌گوید: این آثار اغلب در سطح یافت شده‌اند و آثار دیگری چون استخوان حیوانات همراه آن‌ها پیدا نشده، بنابراین باستان­شناسان تنها بر اساس شیوه ساخت این ابزارهای سنگی آن‌ها را به دوره پارینه‌سنگی قدیم منتسب کرده‌اند. این درحالی است که تاکنون چندین نمونه دندانِ کشف‌شده در غار دربند به روش پرتوسنجی موسوم به «سری اورانیوم» تاریخ‌گذاری شده که نشان‌دهنده تاریخی بیش از 200 هزار سال پیش است.
 
او همچنین ادامه داد:طی این فاصله زمانی و همزمان با یک دوره نسبتاً گرم و مرطوب که منطقه درفک پوشیده از جنگل بوده، انسان‌های اواخر دوره پارینه‌سنگی قدیم از غار دربند برای سکونت کوتاه‌مدت استفاده می‌کردند و از سنگ‌های آذرین و چخماق برای ساخت ابزارهای سنگی چون خراشنده و درفش استفاده می‌کردند. بقایای سنگواره گوزن و بز کوهی نشان می‌دهد که در آن دوره چنین گونه‌های علفخواری در اطراف کوه درفک می‌زیستند و انسان‌های اولیه می‌توانستند آن‌ها را شکار کنند.
 
طبق گفته دکتر مرجان مشکور، باستان جانورشناس و عضو تیم پژوهش‌های غار دربند، کشف سنگواره گونه منقرض‌شده‌ای از خرس موسوم به خرس غار در دربند رشی از اهمیت زیادی برخوردار است. چراکه تا پیش از آن دیرین‌شناسان تصور می‌کردند که قلمرو پراکنش این خرس از اروپا در غرب تا کوه‌های قفقاز در شرق بوده است. اما کشفیات اخیر در دربند نشان می‌دهد این خرس‌های بزرگ جثه در غرب البرز نیز وجود داشتند.
 
آنطور که این مشکور می‌گوید: بررسی دندان‌های این خرس منقرض‌شده نشان می‌دهد که این‌گونه بیشتر گیاهخوار بوده و گوشت بخش کوچکی از رژیم غذایی آن را تشکیل می‌داده است.
 
طبق گفته ولی­جهانی رئیس مرکز باستان‌شناسی اداره کل میراث فرهنگی گیلان ، با توجه به اهمیت غار دربند در روشن کردن بخش ناشناخته‌ای از تاریخ سکونت انسان در سرزمین ایران، برنامه‌هایی در دست است که علاوه بر ادامه پژوهش‌های علمی در غار دربند، با ایجاد مجموعه‌ای پژوهشی، فرهنگی و گردشگری شامل پایگاه و موزه [f1] باستان‌شناسی و همچنین مرکز گردشگری در نزدیکی روستای رشی، در حفظ و معرفی یافته‌های منحصربه‌فرد این پروژه باستان‌شناسی مهم به گردشگران و مردم منطقه تلاش شود.

جهانی معتقد است، در صورت تخصیص اعتبار لازم برای ادامه این کاوش‌ها، یکی دیگر از برنامه‌های پروژه پژوهش‌های باستان‌شناسی غار دربند پیشنهاد این مکان و چشم‌انداز فرهنگی ـ طبیعی آن برای ثبت در فهرست موقت میراث جهانی (یونسکو) است.
 
جهانی می‌گوید: با توجه به چشم‌انداز طبیعی دره دربند و غارهای متعدد آن، وجود مکانهای باستانی دوره‌های متأخرتر عصر آهن و تاریخی در اطراف رشی، وجود جنگل‌های هیرکانی در این منطقه، وجود گونه‌های نادری چون پلنگ و خرس در اطراف درفک، به‌احتمال‌زیاد این پیشنهاد پذیرفته خواهد شد.
 
به گزارش CHN، نمایشگاه گزیده‌اى از یافته‌هاى پژوهش‌هاى باستان‌شناسی ایران در سال 1391 همزمان با دوازدهمین گردهم آیى سالانه باستان‌شناسی ایران در هفته میراث فرهنگی در موزۀ ملی ایران افتتاح شد و علاوه بر کشفیات غار دربند، آثارى مربوط به حدود 18 مکان باستانی مهم از گورستان‌های عصر مفرغ، شهرهاى دوره ایلامی، گورستان‌های عصر آهن و دوران تاریخى، بناهاى یادمانى دوره هخامنشى، سلوکى، ساسانى، اسلامى و قاجارى به نمایش درآمده است. این نمایشگاه تا اواسط خردادماه سال جاری برای بازدید علاقه‌مندان باز خواهد بود.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه