سه شنبه, 19ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان خودنمایی آوارها در ارگ بم - احیاء قلعه تاریخی؛ شاید وقتی دیگر

یادمان

خودنمایی آوارها در ارگ بم - احیاء قلعه تاریخی؛ شاید وقتی دیگر

خبرگزاری مهر: بزرگترین بنای خشتی جهان با قدمتی معادل دو هزار و 500 سال پس از گذشت یک دهه از زمین لرزه بم همچنان در انتظار راست کردن قامت خود از میان آوار است.

به گزارش خبرنگار مهر، ارگ قدیم بم نماد گردشگری استان کرمان و ثابت کننده قدمت تمدنی کهن در کناره کویر لوت است.

ارگی کهن که در مسیر جاده ابریشم خودنمایی می کند و نشان از نخستین تجمعات بشری در قالب شهر نشینی مدرن دارد.

ارگ بم در کنار ارگ راین به عنوان نخستین و دومین بناهای بزرگ خشتی جهان نمادی کامل هستند از شهرهای کهن ایرانی هر چند که ارگ راین با وجود کوچکتر بودنش همچنان سر برافراشته برآسمان است اما پیکر ارگ قدیم بم زخمی دارد از زمین لرزه 5 دی ماه 82، زخمی که هنوز مرهمی بر آن نهاده نشده است.

ارگ بم نماد تمدن کهن ایران زمین

ارگ بم به عنوان یکی از مهمترین نمادهای گردشگری ایران و جهان در اکثر ژورنالهای گردشگری بین المللی خودنمایی می کند و در بسیاری از آژانسهای گردشگری به عنوان نمادی از تمدن کهن ایران زمین به شمار می آید و همین امر است که بازسازی این ارگ را با اهمیت می کند.

ارگ و بناهای شبیه این بنای تاریخی در مناطق مختلف شاید برای صنعت گردشگری با اهمیت باشد اما در تمدن بم این ارگ با زندگی و حیات مردم عجین شده است بطوریکه تا چندی قبل حتی زندگی و روال عادی و روزمره در این ارگ ادامه داشته است.

افرادی که در روز زلزله بم در این شهر حضور داشتند شاید بهتر بتوانند اهمیت این ارگ تاریخی را در جامعه اصیل و سنتی بم درک کنند.

اشک مردمان بم بر بالین ارگ تاریخی

به عنوان فردی که در ساعات ابتدایی زمین لرزه در بم حضور یافتم به چشم دیدم مردمی که دهها نفر از اعضای خانواده خود را در زمین لرزه از دست داده بودند ارگ برایشان همان قدر عزیز بود که از دست رفتگانشان.

مردم در همان روز به بالین ارگ می آمدند و مرثیه می خواندند و اشک می ریختند.

هنوز هم تصاویر زمین لرزه بم و ابراز ناراحتی شدید بمی ها برای این ارگ وجود دارد و هنوز هم چشمان منتظر مردمان صبور شهر بم در انتظار بازسازی این ارگ است.

در روزهای ابتدای زمین لرزه از سوی مسئولان گفته شد که مرمت این ارگ 15 سال زمان می برد و 100 میلیارد تومان اعتبار اما هم اکنون 9 سال از زمین لرزه گذشته است و تنها شش سال باقی مانده، با این وجود اگر نگاهی به ارگ بم بیندازیم به نظر نمی رسد بازسازی این بنا طی شش سال دیگر تمام شود بلکه دوباره زمزمه هایی به گوش می رسد که بازسازی این ارگ از امروز 15 سال دیگر زمان می برد.

ثبت نخستین منظر شهر ایرانی در فهرست یونسکو

زلزله بم موجب شد که کم کاری مسئولان در ثبت این اثر در فهرست یونسکو جبران شود و این نهاد جهانی برای تسریع در بازسازی ارگ بم نام آن را به صورت فوری در فهرست آثار جهانی قرار دهد از سوی دیگر منظر شهر بم نیز به عنوان یک شهر سنتی ایرانی در فهرست یونسکو ثبت شد.

اجماع جهانی برای کمک باستانشناسان کشورهای مختلف برای بازسازی ارگ روی داد و کارشناسان ژاپن، ایتالیا، فرانسه و آلمان به صورت پررنگ تر در بازسازی آن دخیل شدند.

ضربان کند بازسازی ارگ بم

کارگاههای ساخت خشت مقاوم احداث شد و خشتها یکی پس از دیگری روی هم رفت و آواربرداری آغاز شد و در سالهایی ابتدایی نیز این روند به خوبی ادامه داد اما رفته رفته بازسازی ارگ روند کند و کندتری به خود گرفت.

هم اکنون ارگ بم در قسمت عامه نشین شاهد انجام آواربرداری و مرمت برخی قسمتها از جمله مرمت حصار جنوبی و شرقی ارگ بم، مرمت برج و باروهای حصار دوم و سوم ارگ، مرمت سربازخانه، مسجد پیامبر، زیارتگاه مسجد ارگ، محراب‌های مسجد جامع، تکیه و محور بازار ارگ، چهارسوق و حجره‌‌های بازار، برج آسیاب بادی، خانه فرمانده قشون، مدرسه میرزا نعیم، انبار و اندورنی خانه سیستانی، ضلع جنوبی و شمال شرقی اصطبل ارگ بم و مرمت بخشی از گذر سیستانی ارگ بم، آواربرداری قسمتهایی از ارگ.

اما آنچه تاکنون به آن اشاره نشده است زمان پایان بازسازی ارگ بم است همچنان مسیر گردشگری این ارگ به صورت راهرویی چوبی در قسمتهایی محدود وجود دارد و امکان بازدید ارگ برای گردشگران مهیا نیست.

ارگ راین و کلوتهای شهداد جایگزین ارگ بم در صنعت گردشگری استان کرمان

ارگی که در گذشته تعداد قابل توجهی گردشگر جذب می کرد این روزها به جز ایام خاص از جمله ایام نوروز صنعت گردشگری در خواب فرو رفته و عملا تورهای گردشگری ارگ راین و کلوتهای شهداد را جایگزن بم کرده اند.

بازسازی روندی کند به خود گرفته و مسئولان نیز انجام فعالیتهای پژوهشی و مطالعاتی در طول اجرای طرح را بهانه کندی طرح قرار داده اند.

اینکه مرمت ارگ نیاز به طرحهای مستند سازی و مطالعاتی دارد امری کاملا واضح است اما بهانه قرار دادن این امور برای توجیح کندی مرمت ارگ بم امری غیر منصفانه است.

از سوی دیگر نباید از یاد برد که منظر این شهر کهن نیز ثبت آثار تاریخی است و یونسکو بر روند بازسازی و اقدامات عمرانی این شهر به شدت نظارت دارد.
 
با این وجود اما حاشیه نشینی و در حقیقت کانکس نشینی در بخشهایی از شهر بم و همچنان احداث بناهای غیر متقارن از جمله پمپ بنزین در منظر ارگ و ساختمانی بر روی گسل بم طی سال گذشته مشکلاتی را ایجاد کرد که مورد توجه بازرسان یونسکو قرار گرفت.
 
هر چند پس از آن اقداماتی در راستای رفع این ساخت و سازها انجام شد اما سوال اینجاست که مگر قبل از آن مسئولان از ثبت ارگ بم و منظر این شهر در فهرست آثار جهانی بی خبر بودند.
 
گلایه نماینده بم از روند بازسازی ارگ قدیم
 
نماینده مردم بم در مجلس شورای اسلامی نیز از روند کند بازسازی این ارگ گلایه دارد، حجت الاسلام موسی غضنفرآبادی معتقد است که در سالهای ابتدایی پس از زمین لرزه سرعت بازسازی ارگ مطلوب بود اما امروز این روند کند شده است.
 
وی تصریح کرد: به نظر می رسد یکی از دلایل کندی طرح عدم اختصاص اعتبار مناسب برای بازسازی ارگ بم است و این امر جدی گرفته نشده است.
 
نماینده مردم بم در مجلس شورای اسلامی افزود: برای بازسازی ارگ بم به اعتبار مناسب نیاز داریم و مسئولان باید به این مهم بیشتر توجه کنند.

وی از رایزنی های نمایندگان مجلس برای تسریع روند بازسازی خبر داد و گفت: اختصاص ردیف مستقل بودجه ای برای بازسازی ارگ بم بسیار مهم است و در این صورت می توان روند کار را با دقت بیشتر پیگیری کرد.
 
وی ارگ بم را نمادی از تاریخ و مردم متدین بم می داند و خواستار بازسازی سریع ارگ بم است و می گوید: رونق دوباره گردشگری موجب رونق دوباره ارگ بم خواهد شد و این مهم نیز فراموش شود.
 
 
مرمت ارگ با جدیدت دنبال می شود
 
از سوی دیگر مدیرکل جدید میراث فرهنگی استان کرمان در خصوص این ارگ می گوید: یکی از مهمترین اقدامات میراث فرهنگی در استان کرمان روند بازسازی ارگ قدیم بم است که با جدیدت دنبال می شود.
 
حسین شمس الدینی در این خصوص افزود: ارگ بم با قدمت دو هزار و 500 سال از پتانسیل های گردشگری و میراث فرهنگی استان کرمان محسوب می شود و حضور گسترده گردشگران داخلی و خارجی نیز موکید همین نکته است.
 
وی ارگ بم را قطب گردشگری ایران دانست و بر تسریع در بازسازی علمی این بنا تاکید کرد.
 
وی افزود: در کنار ارگ قدیم سایر آثار تاریخی بم نیز در دستور مرمت قرار دارند و ادامه این روند می تواند نقش گردشگری شهر بم را احیا کند.
......................................
گزارش: سید مهدی موسوی
عکس: حمید صادقی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه