چهارشنبه, 01ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی دیده‌بان مازندران حیات فوک خزری نیازمند تعامل کشورهای حاشیه دریای مازندران / شکار و آلودگی ها، تنها پستاندار دریای مازندران را تهدید می کند

دیده‌بان مازندران

حیات فوک خزری نیازمند تعامل کشورهای حاشیه دریای مازندران / شکار و آلودگی ها، تنها پستاندار دریای مازندران را تهدید می کند

خبرگزاری مهر: شکار تنها پستاندار دریای مازندران در حالی در ایران به دلیل خطر انقراض ممنوع شده است که در کشورهایی همچون روسیه این گونه همچنان مورد حمله صیادان قرار داشته و از همین رو نجات آن نیازمند تعاملات بین المللی و چندجانبه کشورهای حاشیه دریای مازندران است.

به گزارش خبرنگار مهر، فوک خزری یکی از پستانداران و گونه های نادر دریای مازندران است که به شدت خطر انقراض آن را تهدید می کند. امیر صیاد شیرازی کارشناس دامپزشکی در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره خصوصیات فوک با بیان این که این موجود باید بیرون از آب نفس بکشد و دارای شش است، گفت: میلیون ها سال پیش با تغییراتی که در زمین ایجاد شد دریای مازندران از دریای تتیس به وجود آمد و به این صورت فوک در دریای مازندران قرار گرفت و در اصل جزء جانداران مهاجر نبوده است.

وی در توضیح زاد و ولد این گونه جانوری افزود: فوک ها معمولا در زمستان برای تولید مثل به شمال دریای مازندران رفته و بچه های خود را بر روی سطح یخ زده آب به دنیا می آورند و پس از سه یا چهار ماه که بچه ها آمادگی مهاجرت را پیدا کردند از شمال به جنوب دریای مازندران مهاجرت می کنند جایی که گله ماهی ها به آن سمت می روند.

غذای اصلی فوک ها ماهی کلیکا است

وی با بیان این که غذای اصلی فوک ها ماهی کلیکا است، افزود: به دلیل کاهش جمعیت کلیکا رژیم غذایی آنها به سمت ماهی های دیگر هم تغییر کرده است. علاوه بر کلیکا سخت پوستانی که در دریای مازندران هستند و ماهی کپور و برخی ماهی های آزاد کوچک هم جزء رژیم غذایی فوک ها به حساب می آیند.

وی بیان کرد: فوک خزری معمولا ماهی های ضعیف را شکار می کند و بنابراین ژن معیوب و ضعیف از گله ماهی ها حذف می شود و در نتیجه نسل بعدی ماهی ها نسل سالم تری خواهند بود.

گرمای هوا، شکار و آلودگی محیط زیست جان فوک ها را تهدید می کند

صیاد شیرازی درباره عوامل تهدید کننده فوک خزر، گفت: فیزیولوژی بدن فوک به صورتی است که برای تولید مثل و جفت گیری نیاز به محیط سرد دارد و با توجه به کاهش هر ساله این مناطق و گرم شدن هوا قطعا یکی از مسائل بسیار تاثیرگذار تغییرات آب و هوایی است.

این کارشناس دامپزشکی یکی دیگر از تهدیدهای فوک خزری را شکار توسط انسان عنوان کرد و افزود: محل امن به دنیا آمدن بچه فوک ها در روسیه و ترکمنستان از بین رفته و این توله ها اغلب به دلیل زود به دنیا آمدن ناقص و ضعیف اند و به سن بلوغ نمی رسند.

وی تصریح کرد: در گذشته برخی از مردم ترکمن نشین بر این باور بودند که چربی زیر پوست فوک برای درمان دردهای مفصلی موثر است، البته این موضوع اثبات علمی ندارد و برخی از فوک ها به این دلیل شکار می شدند.

شیرازی خاطرنشان کرد: گوشت فوک در روسیه در مزارع پرورش روباه استفاده می شود همچنین از پوست توله های فوک خزری که خزی سفیدرنگ و بلند دارند برای دوخت کلاه و پالتو استفاده می شود.

وی ادامه داد: آلودگی دریاها از عوامل دیگر تهدید هستند که می تواند صنعتی، کشاورزی و نفتی باشد که تجمع همه اینها باعث ضعف سیستم ایمنی می شود.

وی اظهار کرد: در سال ۲۰۰۰بیماری ویروسی "دیستمپر" شایع شد که تا آن زمان هیچگاه برای فوک خزری اتفاق نیفتاده بود و در دو فصل بهار و تابستان تعداد ۱۰هزار قلاده از فوک ها توسط این بیماری از بین رفت.

صیادان مراقب بیماری های مشترک بین انسان و فوک باشند

صیاد شیرازی با بیان این که برخی بیماری ها بین انسان و حیوان مشترک است، اضافه کرد: در این مورد ماهیگیران می توانند خیلی در معرض خطر باشند چون به طور مستقیم در دریا با آنها در ارتباط اند.

این دامپزشک عامل تاثیرگذار بر انقراض فوک ها  را کمبود مواد غذایی اعلام کرد و افزود: این مشکل ناشی از آلودگی ها و تغییرات آب و هوایی است و شنیده ها حاکی از آن است که کلیکا به عنوان غذای اصلی فوک ها در حدود ۷۰ تا۸۰ درصد کاهش یافته است.

ساخت و ساز ها در سواحل غربی دریای مازندران تهدید دیگری بود که شیرازی به آن تشریح آن پرداخت و گفت: این ساخت و ساز ها باعث شده تا محیط امن برای حیات وحش این جاندار در این مناطق از بین برود.

مردم درباره فوک ها آگاهی ندارند

شیرازی، با انتقاد از عدم آگاهی مردم نسبت به این جانور، درباره راهکارهای مقابله با این خطرات اظهار کرد: بحث اول آموزش و اطلاع رسانی است و پس از آن تشکیل گروه هایی که بتوانند سواحل را پوشش دهند.

وی با انتقاد از عملکرد پنج کشور حاشیه خزر، گفت: این کشور ها تا جایی که ممکن است از محیط زیست خزر برداشت می کنند و اقدامی برای جبران خسارت نمی کنند، ما گروه امداد و نجاتی را تشکیل دادیم که یکی از فعالیت های آن این است که ارتباط بین کشورها در زمینه نجات فوک خزر را بیشتر کند، به غیر از پایگاهی که در ایران داریم در کشور های دیگر هم گروه هایی را در این رابطه شناسایی کردیم.

وی در ادامه در رابطه با تعداد فوک ها در حال حاضر بیان کرد: در سال ۲۰۰۸ تعداد فوک ها در دریای مازندران توسط یک شرکت انگلیسی ۱۰۰هزار قلاده اعلام شد که روسیه آن را نپذیرفت، یک موسسه هلندی از محیط زیست روسیه خواسته است که با نوین ترین روش های آمارگیری دوباره سرشماری را انجام دهد.

همکاری های بین کشور های دریای مازندران بسیار کمرنگ شده است

این دامپزشک تصریح کرد: پیش بینی می شود تعداد فوک ها با این روند کاهش به کمتر از ۷۰ تا۸۰ هزار فوک رسیده باشد، بنابراین مهمترین مسئله ای که می تواند کمک کند همکاری های بین المللی است، اما متاسفانه کارهای زیست محیطی و همکاری های بین کشور ها بسیار کمرنگ شده است.

صیاد شیرازی در رابطه با شروع فعالیت درمانگاه حفاظت از فوک خزری بیان کرد: این مرکز در سال۲۰۰۸ فعالیت خود را آغاز کرده است و رئیس این مرکز خانم لنی هارت هلندی است که ۵۰ سال در این زمینه فعالیت می کند. در ایران در ابتدا مرحوم دکتر هرمز اسدی با یک مرکز انگلیسی همکاری داشت.

وی اضافه کرد: این پروژه باهمکاری مرکز هلندی آغاز به کار کرد و تفاهم نامه ای بین مرکز هلندی و سازمان محیط زیست امضا شده است و تا به حال همکاری های خوبی صورت گرفته است، تاسیس این مرکز در آشوراده برای نگهداری از فوک خزری به عنوان یک الگوست و قطعا برای حمایت هرچه بیشتر از این گونه ی در معرض انقراض کشور های دیگر حاشیه خزر هم باید همکاری داشته باشند.

صیاد شیرازی در ادامه در رابطه با اینکه چرا این مرکز در جزیره آشوراده تاسیس شد بیان کرد: چون اکثر گزارشات زنده گیری از این منطقه بوده و همچنین دسترسی به دریا و خشکی در اینجا آسان است،  افزون بر آن این محل بین دو استان گلستان و مازندران واقع شده است.

ایران به تنهایی نمی تواند با انقراض فوک ها مقابله کند

شیرازی در پاسخ به اینکه حمایت های بین المللی در این زمینه به چه صورت بوده و چه اهمیتی دارد، اظهار کرد:از آنجایی که کشور روسیه کشوری قدرتمند است و بخش زیادی از کشتار و صید فوک ها در روسیه و قزاقستان در حال انجام است ایران به تنهایی نمی تواند مانع این عمل شود و قطعا با بین المللی شدن این موضوع می توان از طریق سازمان های پوشش دهنده موجودات مورد انقراض و بالا بردن آگاهی مردم مانع این شکارها شد.

رئیس اداره نظارت بر حیات وحش سازمان محیط زیست استان گلستان نیز در گفتگو با مهر، در خصوص اقدامات محیط زیست در رابطه با حمایت از فوک خزر بیان کرد: از سال۸۹-۹۰ زمانی که واحد محیط زیست دریایی در استان شکل گرفت بخشی از کارمان را روی فوک خزری متمرکز کردیم و در بحث آموزش نیروهای مردمی وارد شدیم خصوصا در شهرستان گمیشان چون اکثر صیادانی که مربوط به حوزه صیادان پره و ماهیان خاویاری هستند مربوط به شهرستان بندرترکمن و گمیشان هستند.

وحید خیرآبادی با بیان این که از سال ۸۹ و ۹۰ به بعد شمار تماس ها در رابطه با نجات فوک خزری زیاد شده است، افزود: این نشان دهنده افزایش حساسیت هایی است که باعث شده اگر حیوان در دام افتاده یا مصدوم شده را مشاهده کردند با سازمان تماس بگیرند.

وی بیان کرد: در چند روز اخیر خبر به دام افتادن فوک در دو صیدگاه مختلف گزارش شده است، یکی در محدوده مرز ما با ترکمنستان و دیگری از صیدگاه میان قلعه در غرب آشوراده.

 

درمانگاه برای حفاظت از فوک خزر در استان گلستان تاسیس می شود

وی درباره ساخت کلینیک برای حفاظت از فوک خزر در استان بیان کرد: در سالیان گذشته بیشترین آمار مشاهده فوک خزری در کرانه جنوب شرقی دریای مازندران تالاب گمیشان و اطراف جزیره آشورادهبه ثبت رسیده است. این آمار به دلیل مهاجرت ماهیان استخوانی مثل کپور، کفال و کلمه که در واقع منبع تغذیه فوک هستند در این مناطق بوده است و سازمان هم بیشترین تمرکز خود را در استان گلستان گذاشته است.

وی تصریح کرد: در هفته های آتی به طور رسمی با حضور مقامات سازمانی افتتاح خواهد شد البته ما به دنبال این هستیم که زمینی مناسب برای ساخت کلینیکی برای درمان حیات وحش که فوک خزر هم بخشی از آن است اختصاص دهیم.

خیر آبادی در رابطه با برگزاری برنامه و همایش درباره فوک خزری اظهار کرد: حداقل سه مورد همایش کشوری در این رابطه داشتیم با عنوان امداد و نجات پستانداران دریایی که تاکید آن در شمال فوک خزری است چون تنها پستاندار دریای مازندران است.

خیر آبادی درباره ی کارهای محیط زیست برای جلوگیری از این خطرات تهدید کننده بیان کرد : دریای مازندران بین پنج کشور مشترک است که مقابله با این آلودگی ها توسط یک کشور کارساز نیست و تمامی این پنج کشور باید با همکاری و همفکری مشترک در بحث مبارزه با آلودگی ها فعالیت کنند.

وی در ادامه افزود : در کشور های قزاقستان و روسیه پروانه شکار فوک صادر می شود ولی ما ملزم هستیم برای حفاظت از این گونه در حال انقراض شکار را ممنوع کنیم، ولی ما در این منطقه پروانه شکار صادر نمی کنیم و اقدامات انجام شده باید از طریق بخش بین الملل محیط زیست پیگیری شود و هر پنج کشور ملزم به اجرای پرتکل های مصوب در این زمینه است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید