پنج شنبه, 23ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست ایران پژوهی تیره‌های ایرانی

تیره‌های ایرانی

اقوام ایرانی اقلیت نیستند - نگرشی بر مفهوم اقلیت و زوایای آن

اقوام ایرانی اقلیت نیستند بلکه صاحبخانه اند. آیا می توان کردها، آذری ها،بختیاری ها،کلهرها،زنگه ها،مازنی ها،اردلان ها و… را که در دولت سازی و دولت مداری ایرانی قرن ها سابقه داشته اند و صاحبخانه این سرزمین به شمار می روند را مهاجر و اقلیت یا برعکس بومی و سایرین را مهاجر نامید؟

کدام زبان؟ کدام پژوهش؟ کدام برنامه؟ (گفتگوی متین غفاریان با احسان هوشمند)

احسان هوشمند ـ پژوهشگر حوزه ی مطالعات قومی‌ـ معتقد است سیاست‌‌های فعلی در مواجهه با مسئله ی زبان‌های محلی بدون پشتوانه تئوریک است. او همچنین به برخی مخاطرات اجتماعی جدی که آموزش بدون مطالعه و کار کارشناسی زبان مادری ممکن است ایجاد کند، اشاره می‌کند و معتقد است ابعاد و حساسیت‌های اجتماعی و سیاسی زیادی در این زمینه باید مورد توجه قرار گیرد.

اصل 15 قانون اساسی؛ ظرایف، بایدها و نبایدها

با توجه به حکم صریح اصل 15 موضوع تدریس به زبان مادری مدارس کشور منتفی است. اصولا چنین رویه ای نیز در هیچ کشور معتبری به جز چند کشور افریقایی مانند نیجریه و اتیوپی(که فاقد پیشینه کشورداری دقیق هستند) وجود ندارد. بر اساس قانون اساسی نیز کتب درسی باید به این زبان باشد.

وحدت ملی، دستیاری ویژه اقوام و تجربه فرانسه

انگلستان در راستای بی ریشه سازی و اختلال در هویت فرهنگی مسلمانان هند، شروع به بستن هزاران مدرسه ای که به فارسی در آن تدریس می‌شد کرد و در برابر زبان فارسی که همچون پلی مسلمانان هند را به هویت تاریخی و فرهنگی آنها وصل می‌نمود. زبان اردو را که فاقد پیشینه ای مکتوب و به این لحاظ بی خطر بود، در برابر فارسی برکشید. در افغانستان نیز زبان پشتو را در برابر زبان فارسی بالا کشیدند چه پشتو مانند اردو فاقد ادبیات مکتوب گسترده بود. روسها نیز در سده نوزدهم با شکست ایران به قفقاز جنوبی چنگ انداختند، و در میانه‌های سده نوزدهم ماوراءالنهر و بخش‌هایی از خراسان را تسخیر کردند، همین سیاست‌های فرهنگی را در پیش گرفتند، در آسیای میانه شروع به تضعیف زبان فارسی و جابجایی اقوام در مراکز اصلی فرهنگی آن دیار نمودند.

فارسی، زبان تاریخی و ملی همه اقوام ایرانی است - تلاش برخی جریان ها برای سیاسی کردن موضوعی فرهنگی

این شاعر اهل بیت تبریزی در خصوص ویزگی های ملی زبان فارسی گفت: ملی بودن زبان فارسی ، موضوعی نیست که در سده های اخیر اتفاق افتاده باشد بلکه حتی در قرون چهار و پنج نیز همان زبان فاخری بوده که فردوسی  و رودکی در خراسان، نظامی و خاقانی در قفقاز، و قطران و همام تبریزی در آذربایجان ، و سعدی و حافظ در فارس ، و بیدل دهلوی و اقبال لاهوری در شبه قاره شعر می سرودند یعنی زبان فارسی ، هرگز زبان قومی خاص نبوده و زبان همه اقوام ایرانی است.

گفت‌وگو با دکتر حمید احمدی، پژوهشگر مسائل قومی ایران - اقوام ایرانی و ماجرای هویت واحد ملی

در ساختن هویت ایرانی یا هویت ملی ایرانی تمامی ساکنان ایران از دوره باستان به بعد سهیم بوده‌اند. به عبارتی تمامی ایرانیان از همه تیره‌ها و تبارها (اقوام) در فرایند تکامل تاریخی ایران از دوره باستان به بعد در سازش و پردازش هویت ایرانی نقش اساسی بازی کرده‌اند و نمی‌توان گفت که این گفتمان هویتی تنها هنر خلاقه یک تیره از ایرانیان یا به تعبیر امروزی یک یا چند گروه از اقوام ایرانی بوده و دیگران در آن نقشی نداشته‌اند.

در همین زمینه