پنج شنبه, 22ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست تاریخ تاریخ معاصر

تاریخ معاصر

نقش احزاب دوران انقلاب مشروطیت در سازماندهی مهاجرت و ایجاد کمیته‌ی دفاع ملی

با اتکا به نظرگاه فلسفه‌ی تاریخ و با شناخت زیرساخت‌های اقتصادی و موقعیت‌ تاریخی و روساخت‌های فرهنگی در مقطع ویژه‌ی اواخر دوره‌ی انقلاب مشروطیت می‌توان به بازیابی زمینه‌های وقایع انقلاب مشروطیت دست یافت.

نقش دارالفنون در جنبش مشروطه

این مدرسه‌ی عالی بیست سال پیش از دارالفنون ژاپن و سه سال پس از دارالفنون عثمانی ساخته شد ولی حاصل فعالیت‌های آن به دلیل کشمکش‌های تنگ‌نظرانه‌ی دولت‌مردان از همان آغاز چندان که باید چشمگیر نبود. نخستین ستمی که به دارالفنون به سبب همان تنگ‌نظری‌ها رفت این بود که بانی آن در زمان افتتاح در محبس بود که سیزده روز بعد در حمام فین فصد می‌شود. گناه او البته آئینه‌داری فضل و دانش در محلّت جاهلان بوده است. این حکایتِ غم‌انگیزی است که پیوسته در تاریخ این مُلک روی داده.

همایش ملی شهادت سکوت - اشغال ایران و کشتار مردم در جنگ جهانی اول

دولت ایران در جریان نبرد نخست جهانی به طور رسمی اعلام بی طرفی کرد. ولی با وجود این اعلام؛ انگلیس و روسیه با نقض بی‌طرفی ایران؛ وارد خاک ایران شدند. ورود اینان بهانه ورود عثمانیهای خونخوار هم به کشورمان از طریق مرزهای غربی شد.

برگی کمتر خوانده شده ازغائلهٔ آذربایجان - نقش برجستهٔ سرتیپ زنگنه و سرهنگ نوربخش

روسیان در پی آن بودند که تا آن تاریخ کار آذربایجان را یکسره کنند و در نتیجه آمریکا و انگلیس را برابر کار انجام شده قرار دهند؛ اما پایداری تیپ و هنگ ژاندارمری رضاییه (ارومیه)، رویاهای روسیان را نقش بر آب کرد. تیمسار سرتیپ زنگنه فرمانده تیپ و سرهنگ نوربخش فرمانده هنگ ژاندارمری رضائیه اجازه ندادند که حتا تا 27 آذر 1324 یعنی 3 روز پس از گشایش نشست مسکو، آذربایجان به طور کامل به چنگ فرقهٔ دموکرات بیفتد.

به انگیزهٔ 29 اسفند؛ روز ملی شدن صنایع نفت در سرتاسر کشور

دولت ملی دکتر مصدق بر این باور بود که اداره‌ی کشور بدون درآمد نفت، سرانجام دولت بریتانیا را بر سر عقل خواهد آورد و با راه‌حلی که منطبق با قانون ملی‌شدن صنایع نفت باشد، موافقت خواهد کرد. کودتای 28 امرداد، درستی این نظریه را تایید کرد. امپریالیسم آمریکا ـ استعمار بریتانیا پس از آنکه دانستند حتا با تحریم نفت ایران نخواهند توانست ایران را به زانو درآورند، دست به کودتا زدند.

نقش برجستهٔ احمد قوام (قوام‌السلطنه - نخست وزیر) در غائلهٔ آذربایجان از دید یک دیپلمات انگلیسی

قوام، حریف مسکوی خود را در موقعیتی قرار داد که این حریف هر ورقی را بازی می‌کرد، قوام دست بالایش را می‌آورد. اگر روی نفت متمرکز می‌شد، آذربایجان را به عنوان یکی از اقمار احتمالی از دست می‌داد و اگر آذربایجان را می‌پایید، نفت را می‌باخت.

در همین زمینه